مطالعات جهانی روی بیش از 100 هزار نوجوان نشان می دهد که داشتن گوشی هوشمند قبل از سن 13 سالگی می تواند سلامت ذهنی و رفاه روانی در بزرگسالی را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. استفاده زودهنگام از گوشی با افکار خودکشی، پرخاشگری و جدا شدن از واقعیت مرتبط است و شبکه های اجتماعی، قلدری اینترنتی و کمبود خواب نقش مهمی در آن دارند. محققان تاکید می کنند که اقدامات فوری برای محدود کردن دسترسی کودکان به گوشی ضروری است.
اثر گوشی های هوشمند بر ذهن کودکان
تحقیقی گسترده نشان می دهد نوجوانانی که قبل از 13 سالگی صاحب گوشی شدند، در دوران بزرگسالی سلامت ذهنی ضعیف تری دارند. این افراد بیشتر دچار افکار خودکشی، پرخاشگری، جدا شدن از واقعیت، اختلال در تنظیم هیجانی و کاهش عزت نفس می شوند. داده ها نشان می دهد این اثرات تا حد زیادی به استفاده زودهنگام از شبکه های اجتماعی، قلدری آنلاین، اختلال خواب و مشکلات خانوادگی مرتبط است.
هشدار کارشناسان
تیم Sapien Labs، که بزرگترین پایگاه داده سلامت ذهنی جهان را در اختیار دارد، خواستار اقدامات فوری برای محافظت از نسل آینده شده است. دکتر تارا تیگاراجان، متخصص علوم عصبی و بنیانگذار Sapien Labs، می گوید: داده ها نشان می دهد دسترسی زودهنگام به گوشی و شبکه های اجتماعی با تغییرات عمیق در سلامت ذهنی و رفاه در بزرگسالی مرتبط است. این اثرات شامل علائم غیر سنتی مانند افزایش پرخاشگری و جدا شدن از واقعیت است که اغلب در بررسی های معمولی شناسایی نمی شوند.
نقش شبکه های اجتماعی و الگوریتم های هوش مصنوعی
دسترسی زودهنگام به شبکه های اجتماعی حدود 40 درصد این اثرات را توضیح می دهد. الگوریتم های مبتنی بر هوش مصنوعی می توانند محتوای مضر را تقویت و مقایسه اجتماعی را افزایش دهند. این موضوع همچنین بر تعاملات حضوری و کیفیت خواب کودکان تاثیر منفی می گذارد. مشکلات خانوادگی 13 درصد، قلدری اینترنتی 10 درصد و اختلال خواب 12 درصد از دیگر عوامل موثر هستند.
محدودیت استفاده از گوشی در مدارس
با اینکه بسیاری از شبکه های اجتماعی حداقل سن استفاده را 13 سال تعیین کرده اند، رعایت این محدودیت به طور یکنواخت انجام نمی شود. میانگین سن اولین مالکیت گوشی کاهش یافته و کودکان ساعات زیادی از روز را با دستگاه خود سپری می کنند. در برخی کشورها از جمله فرانسه، هلند، ایتالیا و نیوزیلند استفاده از گوشی در مدارس محدود شده و نتایج اولیه نشان دهنده بهبود تمرکز دانش آموزان است. اخیرا ایالت نیویورک بزرگترین ایالت آمریکا شد که محدودیت گوشی در مدارس را تصویب کرد و به جمع ایالاتی پیوست که سیاست محدود کردن دسترسی به گوشی را اجرا می کنند.
تحلیل جدید با استفاده از ابزار ارزیابی سلامت ذهن MHQ نشان می دهد علائم اصلی مرتبط با مالکیت زودهنگام گوشی شامل افکار خودکشی، پرخاشگری، جدا شدن از واقعیت و توهم است. نمرات MHQ نوجوانانی که قبل از 13 سالگی گوشی داشتند پایین تر بود و هرچه سن مالکیت گوشی کمتر بود، شدت تاثیر بیشتر بود. به عنوان مثال، کسانی که در 13 سالگی گوشی داشتند میانگین نمره 30 داشتند و این عدد برای افرادی که در 5 سالگی گوشی داشتند به 1 رسید.
تفاوت های جنسیتی و فرهنگی
در میان دختران، مالکیت زودهنگام گوشی با کاهش اعتماد به نفس، عزت نفس و تاب آوری هیجانی همراه است. در پسران نیز کاهش ثبات روانی، آرامش، عزت نفس و همدلی مشاهده شد. این الگو در تمامی مناطق، فرهنگ ها و زبان ها یکسان بود و نشان می دهد کودکان در این سن آسیب پذیری ویژه ای دارند.
با وجود اینکه شواهد هنوز علت و معلولی مستقیم را اثبات نکرده، محققان چهار اقدام کلیدی را توصیه می کنند: آموزش اجباری سواد دیجیتال و سلامت ذهن، شناسایی نقض قوانین سنی شبکه های اجتماعی، محدود کردن دسترسی به شبکه های اجتماعی و اعمال محدودیت تدریجی برای استفاده از گوشی. دکتر تیگاراجان تاکید می کند اجرای این سیاست ها نیازمند اراده سیاسی و اجتماعی، نظارت مؤثر و همکاری چند جانبه است.
اهمیت اقدامات پیشگیرانه
مالکیت زودهنگام گوشی، ورود کودکان به محیط های دیجیتال مبتنی بر هوش مصنوعی است که سلامت ذهن و رفاه فردی را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد. ذهن کودکان آسیب پذیرتر است و تجربه زندگی کمتر باعث می شود این اثرات بیشتر شود. با اجرای سیاست های پیشگیرانه، می توان سلامت ذهنی کودکان را در دوره های حساس رشد محافظت کرد و از پیامدهای بلندمدت جلوگیری نمود.
