کشف نهنگ باستانی کوچکی به اندازه انسان

از سواحل جنوب شرقی استرالیا، فسیلی تازه کشف شده که گونه ای ناشناخته از نهنگ های باستانی را معرفی می کند. این نهنگ حدود 26 میلیون سال پیش در آب های قاره جنوبی شنا می کرده و با چشم های بزرگ و دندان های تیز خود بر قلمرو کوچک اقیانوس حکمرانی داشته است.

اما نکته جالب اینجاست که برخلاف نهنگ های عظیم امروزی، این گونه جدید که جانجوستوس دولاردی نام دارد، بسیار کوچک بوده و اندازه ای نزدیک به یک انسان یا حتی یک پنگوئن باستانی داشته است. در واقع این نهنگ یکی از چندین گونه کوچک نهنگ بوده که پیش از دوره بزرگ شدن نهنگ ها، یعنی حدود 5.3 میلیون سال پیش، در آب های اطراف استرالیا زندگی می کرده اند.

نهنگی کوچک اما شکارچی

این نهنگ کوچک دهانی پر از دندان های برنده داشته و همانند کوسه عمل می کرده است. پالئونتولوژیست روایرد دانکن از موزه ویکتوریا می گوید: “تصور کنید یک نهنگ کوچک با چشم های درشت و دهانی پر از دندان های برنده. ظاهری بامزه اما به هیچ وجه بی خطر نبوده است.”

فسیل به دست آمده شامل بخشی از جمجمه، استخوان های گوش و دندان ها است. همین موضوع به پژوهشگران امکان داده تا این گونه را در دسته مامالودانتیدها قرار دهند؛ شاخه ای منقرض شده از نهنگ های باستانی.

ارزش علمی کشف جانجوستوس دولاردی

این نهنگ تنها چهارمین مامالودانتید شناخته شده در جهان و سومین گونه کشف شده در سازند فسیلی جان جوک در ویکتوریا استرالیا است. اهمیت دیگر این فسیل در آن است که برای نخستین بار هم دندان ها و هم ساختار گوش داخلی به طور کامل حفظ شده است.

پژوهشگران معتقدند بقایای کشف شده متعلق به یک نهنگ جوان بوده که طولی حدود 2 متر داشته است. این گونه در حالت بالغ می توانسته تا 4 متر رشد کند، اما هرگز به اندازه نهنگ های امروزی نمی رسیده است. استخوان های گوش این فسیل اطلاعات ارزشمندی درباره نحوه درک محیط و جهت یابی این نهنگ ارائه می دهند.

جایگاه تکاملی در تاریخ نهنگ ها

اگرچه مامالودانتیدها در دسته نهنگ های باله دار قرار می گیرند، اما بر خلاف گونه های امروزی به جای صفحه های باله ای از دندان برای شکار استفاده می کردند. این نشان می دهد که آن ها شاخه ای جداگانه از تبار اصلی نهنگ های باله دار امروزی بوده اند.

ساختار گوش داخلی و دندان های جانجوستوس دولاردی می تواند کلید درک تفاوت های تکاملی باشد و توضیح دهد چرا این شاخه از بین رفت اما دیگر نهنگ ها توانستند تکامل پیدا کنند و به شکل های امروزی برسند.

پنجره ای به گذشته اقیانوس ها

اریک فیتزجرالد، یکی از پژوهشگران موزه ویکتوریا می گوید: “این فسیل دریچه ای تازه برای شناخت چگونگی رشد و تغییر نهنگ های باستانی باز می کند. می توانیم ببینیم چگونه تکامل بدن آن ها را برای زندگی در دریا شکل داده است.” او تاکید می کند که منطقه استرالیا روزگاری میزبان برخی از عجیب ترین نهنگ های تاریخ بوده و ما تازه در آغاز راه کشف داستان های آن ها هستیم.

این کشف در مجله جانورشناسی انجمن لینین منتشر شده است و می تواند فصل تازه ای در شناخت تکامل نهنگ ها بگشاید.