دوران هوش مصنوعی تعاملات بشر را دگرگون کرده است اما در عین حال تهدیدی جهانی برای کرامت انسانی محسوب می شود. این نتیجه مطالعه ای است که توسط دانشگاه چارلز داروین انجام شده است.
دکتر ماریا راندازو، نویسنده اصلی این پژوهش و عضو دانشکده حقوق دانشگاه چارلز داروین، دریافته است که این فناوری در حال بازطراحی بی سابقه نظام های حقوقی و اخلاقی غرب است اما در عین حال ارزش های دموکراتیک را تضعیف کرده و تعصبات سیستماتیک را عمیق تر می کند.
مشکل قوانین موجود
به گفته دکتر راندازو، مقررات فعلی نتوانسته اند حقوق و آزادی های اساسی انسان مانند حریم خصوصی، ضد تبعیض، استقلال کاربر و حقوق مالکیت فکری را در اولویت قرار دهند. دلیل اصلی این مسئله، ماهیت غیرقابل ردیابی بسیاری از مدل های الگوریتمی است.
او این کمبود شفافیت را “مشکل جعبه سیاه” نامیده است. تصمیماتی که توسط فرآیندهای یادگیری عمیق یا یادگیری ماشینی گرفته می شوند برای انسان ها غیرقابل ردیابی هستند و همین باعث می شود کاربران نتوانند بفهمند آیا و چرا یک مدل هوش مصنوعی حقوق و کرامتشان را نقض کرده است یا نه و در صورت نیاز به دنبال عدالت بروند.
دکتر راندازو هشدار داد: «این موضوع بسیار مهم است و بدون مقررات کافی بدتر هم خواهد شد.»
هوش مصنوعی واقعا هوشمند نیست
او توضیح داد: «هوش مصنوعی به هیچ وجه در معنای انسانی باهوش نیست. این یک پیروزی در مهندسی است نه در رفتار شناختی. هوش مصنوعی هیچ درکی از آنچه انجام می دهد یا چرا انجام می دهد ندارد. هیچ فرآیند فکری مشابه انسان در آن وجود ندارد، فقط تشخیص الگو است بدون بدن، بدون حافظه، بدون همدلی یا خرد.»
رویکردهای متفاوت جهانی
در حال حاضر سه قدرت دیجیتال اصلی جهان یعنی ایالات متحده، چین و اتحادیه اروپا رویکردهای متفاوتی در قبال هوش مصنوعی اتخاذ کرده اند. آمریکا به مدل بازارمحور، چین به مدل دولت محور و اتحادیه اروپا به مدل انسان محور تکیه کرده است.
دکتر راندازو تأکید کرد که رویکرد انسان محور اتحادیه اروپا بهترین مسیر برای حفاظت از کرامت انسانی است اما بدون تعهد جهانی به این هدف، حتی این رویکرد نیز کافی نخواهد بود.
او افزود: «در سطح جهانی، اگر توسعه هوش مصنوعی را به آنچه ما را انسان می کند یعنی ظرفیت انتخاب، احساس، استدلال همراه با دقت، همدلی و شفقت متصل نکنیم، خطر ایجاد سیستم هایی وجود دارد که انسانیت را بی ارزش می کنند و آن را به داده های آماری تقلیل می دهند، به جای آنکه شرایط انسانی را بهبود بخشند. نوع بشر نباید به عنوان وسیله ای برای رسیدن به یک هدف نگریسته شود.»
مقاله «کرامت انسانی در عصر هوش مصنوعی: مروری بر مسائل حقوقی و نظام های نظارتی» در مجله حقوق بشر استرالیا منتشر شده است. این مقاله نخستین بخش از یک سه گانه است که دکتر راندازو قصد دارد درباره این موضوع منتشر کند.
