در سال ۲۰۰۹ ناسا تلسکوپی به نام کپلر را به فضا فرستاد تا سیارههایی هم اندازه زمین را در کهکشان راه شیری شناسایی کند. نام این تلسکوپ از یوهانس کپلر، دانشمند و ستارهشناس قرن هفدهم گرفته شده بود که قوانین حرکت سیارات را کشف کرد. این نام کاملا برازنده هدف آن بود و قرار بود راهی برای شناخت بهتر سیارههای شبیه زمین باز کند. در آن زمان خبرهای زیادی از کشفیات این تلسکوپ منتشر میشد اما پس از مدتی سکوتی طولانی حاکم شد. پرسش بسیاری از علاقهمندان فضا این بود که چه بر سر این تلسکوپ آمده است. پاسخ ساده است، سوختش تمام شد.
پایان ماموریت کپلر چگونه رقم خورد
در اکتبر سال ۲۰۱۸ ناسا به طور رسمی اعلام کرد که ماموریت کپلر به پایان رسیده است. آخرین تصویری که این تلسکوپ ثبت کرد یکی از چشمنوازترین تصاویر پایانی در تاریخ اکتشافات فضایی بود. کپلر نزدیک به یک دهه در فضای عمیق و در مدار خورشید فعالیت کرد و امروز همچنان در همان مدار ایمن به دور خورشید میچرخد.
نتیجه کار آن فراتر از انتظار بود. تلسکوپ کپلر موفق شد بیش از ۲۶۰۰ سیاره فراخورشیدی را شناسایی کند. طبق اعلام ناسا، ماموریت آن نه تنها موفقیتآمیز بلکه نقطه عطفی در شناخت سیارات کهکشانی بود. دادههای جمعآوریشده نشان میدهد که بین ۲۰ تا ۵۰ درصد از ستارگان قابل مشاهده در آسمان شب احتمالا میزبان سیارههایی کوچک و سنگی مشابه زمین هستند که در محدوده قابل سکونت ستاره خود قرار دارند. این یافته یعنی احتمال وجود زمینهای دیگر در کهکشان ما بسیار بیشتر از آن چیزی است که پیشتر تصور میشد و این شناخت را مدیون کپلر هستیم.
کپلر اکنون کجاست
برخلاف کاوشگر کاسینی که در جو سیاره زحل سوخت و نابود شد، کپلر در مدار خورشید رها شد تا بدون خطر به چرخش خود ادامه دهد. پیش از خاموش شدن کامل، ناسا تمام سیستمهای آن را غیرفعال کرد و این تلسکوپ عملا به تکهای از زباله فضایی تبدیل شد. با این حال دادههای جمعآوریشده توسط آن هنوز ارزش علمی بالایی دارند و در بایگانی باربارا ای. میکالسکی برای تلسکوپهای فضایی نگهداری میشوند. این مجموعه عظیم داده هنوز هم برای پژوهشهای میانستارهای و کشفیات تازه در علم نجوم مورد استفاده قرار میگیرد.
کپلر نمادی از گسترش مرزهای دانش بشری با کمک فناوریهای فضایی است. ماموریتی که نه تنها دید ما را نسبت به کهکشان خود گسترش داد بلکه مسیر کاوشهای آینده را هم هموار کرد. تلسکوپ هابل پیش از آن اجرام ناشناختهای را رصد کرده بود و تلسکوپ جیمز وب اکنون نگاه ما به اعماق کیهان را دگرگون کرده است. امروز دانشمندان میتوانند ماده تاریک را بررسی کنند، تولد ستارگان را ببینند و کهکشانهای بسیار دور را شناسایی کنند. اما این مسیر بدون تلاشهایی مانند ماموریت کپلر ممکن نبود.
کپلر شاید دیگر فعال نباشد اما میراث آن همچنان زنده است. هر بار که دانشمندان در پهنه بیانتها به دنبال نشانهای از حیات میگردند، ردپای کپلر را میتوان در دل آن جستوجو کرد. تلسکوپی که برای همیشه نگاه بشر به جهان را تغییر داد.
