بسیاری از دارندگان کنسول بازی پس از راه اندازی دستگاه خود متوجه می شوند که خروجی تصویر روی تلویزیون به ۶۰ فریم در ثانیه محدود شده است. دلیل اصلی این اتفاق نقص کابل یا خرابی سخت افزار نیست بلکه اتصال اشتباه پورت HDMI ایکس باکس به ورودی معمولی تلویزیون است. اگر دستگاه به درگاهی مجهز به استاندارد قدیمی متصل شود توانایی ارائه وضوح تصویر 4K همراه با نرخ نوسازی ۱۲۰ فریم در ثانیه و نرخ نوسازی متغیر از دست می رود. در این راهنما به بررسی تفاوت استانداردهای تصویر نحوه تنظیم تلویزیون و عملکرد واقعی عناوین مختلف می پردازیم تا ظرفیت کامل دستگاه آزاد شود.
در این مطلب می خوانید
پهنای باند در استاندارد HDMI 2.0 حداکثر ۱۸ گیگابیت بر ثانیه است. این مقدار تنها برای انتقال تصویر 4K با نرخ ۶۰ فریم در ثانیه یا وضوح 1440p با نرخ ۱۲۰ فریم کفایت می کند. در مقابل استاندارد HDMI 2.1 پهنای باند را به ۴۸ گیگابیت بر ثانیه می رساند. این افزایش پهنای باند اجازه می دهد تا سیگنال های سنگین وضوح 4K و نرخ ۱۲۰ فریم همزمان با فناوری نرخ نوسازی متغیر یا VRR منتقل شوند. زمانی که کنسول را به یک درگاه قدیمی متصل می کنید سیستم به طور خودکار کیفیت را کاهش می دهد بدون اینکه خطای روشنی روی صفحه نمایش داده شود.
علاوه بر وضوح و نرخ فریم ویژگی حالت تاخیر کم خودکار یا ALLM نیز به پهنای باند نسل جدید وابسته است. این قابلیت به کنسول اجازه می دهد به محض شروع بازی تلویزیون را به حالت پردازش سریع ببرد تا تاخیر ورودی دسته کاهش یابد. هنگام استفاده از درگاه های قدیمی تلویزیون پردازش های سنگین تصویر را فعال نگه می دارد و در نتیجه پاسخ دهی کلیدها کندتر می شود. برای درک بهتر تفاوت های سخت افزاری میان کنسول ها و سیستم های خانگی می توان تفاوت پردازنده گرافیکی کنسول و کارت گرافیک کامپیوتر را بررسی کرد تا نقش مدیریت پهنای باند مشخص تر شود.
سیستم های صوتی نیز چالش دیگری در مدیریت کابل ها ایجاد می کنند. درگاه های مجهز به eARC یا ARC که برای اتصال ساندبار و گیرنده صوتی استفاده می شوند در بسیاری از تلویزیون ها با درگاه نسل جدید یکسان هستند. اگر تلویزیونی تنها دو درگاه مجهز به این استاندارد داشته باشد و یکی از آنها به ساندبار اختصاص یابد تنها یک ورودی برای کنسول باقی می ماند. این محدودیت سخت افزاری کاربران را مجبور می کند میان کیفیت صدای خروجی و بالاترین نرخ فریم تصویر یکی را انتخاب کنند یا از سوییچ های مجزا بهره ببرند.
چگونه پورت HDMI ایکس باکس و ورودی مناسب تلویزیون را پیدا کنیم؟
تولیدکنندگان تلویزیون همواره تمام ورودی های دستگاه را به آخرین نسخه مجهز نمی کنند. در تلویزیون های رده بالا نظیر LG OLED یا LG G3 OLED تمامی ۴ درگاه موجود از استاندارد HDMI 2.1 پشتیبانی می کنند اما در مدل های اقتصادی یا قدیمی تر تنها ۱ یا ۲ درگاه دارای پهنای باند کامل ۴۸ گیگابیت بر ثانیه هستند. بقیه ورودی ها از نوع HDMI 2.0 باقی مانده اند و خروجی فریم بالا را محدود می کنند.
شناسایی ورودی مناسب نیازمند دقت به برچسب های حک شده در کنار ورودی های تلویزیون است. برای نمونه در مدل های مختلف براویا ساخت سونی قابلیت HDMI 2.1 تنها به درگاه های شماره ۳ و ۴ اختصاص یافته است. اگر ایکسباکس سری ایکس را به درگاه شماره ۱ یا ۲ این تلویزیون ها متصل کنید دستیابی به نرخ ۱۲۰ فریم در وضوح 4K غیرممکن خواهد بود. در صورت ناخوانا بودن برچسب های بدنه مراجعه به دفترچه راهنمای دستگاه بهترین راه برای اطمینان از شماره ورودی مناسب است. همچنین بررسی عوامل موثر در قیمت تلویزیون نشان می دهد چرا سازندگان در مدل های میان رده تعداد درگاه های پرسرعت را کاهش می دهند.
پس از برقرار کردن اتصال فیزیکی باید تنظیمات نرم افزاری دستگاه بررسی شود. در بخش تنظیمات تصویر ایکسباکس سری ایکس گزینه های مربوط به 120Hz و VRR باید فعال باشند. اگر این گزینه ها خاکستری یا غیرقابل انتخاب باشند نشان دهنده محدودیت ورودی تلویزیون است. در برخی تلویزیون ها باید دستی به بخش تنظیمات ورودی رفته و حالتی مانند HDMI Enhanced Format را فعال کرد تا پهنای باند کامل ورودی آزاد شود.
برخی کاربران تصور می کنند با تغییر دستی رزولوشن در کنسول می توانند محدودیت پورت را دور بزنند. اما افت پهنای باند فیزیکی به پردازنده اجازه نمی دهد اطلاعات رنگ و فریم را کامل منتقل کند. در این حالت ممکن است عمق رنگ از ۱۰ بیت به ۸ بیت کاهش یافته یا نمونه برداری رنگی تضعیف شود که کیفیت بصری را تیره و بی روح می کند.
آیا خرید کابل HDMI گران قیمت برای ایکس باکس سری ایکس لازم است؟
شرکت مایکروسافت همراه با کنسول ایکسباکس سری ایکس یک کابل ۶ فوتی با استاندارد Ultra High Speed HDMI ارائه می دهد. این کابل به طور کامل با مشخصات HDMI 2.1 سازگار است و پهنای باند ۴۸ گیگابیت بر ثانیه را بدون افت سیگنال منتقل می کند. بنابراین خریداران نیازی به صرف هزینه اضافی برای خرید کابل های جانبی با ادعاهای تبلیغاتی ندارند.
سیگنال های دیجیتال برخلاف سیگنال های آنالوگ قدیمی عملکرد صفر و یک دارند. داده های تصویر یا به طور کامل به مقصد می رسند یا کلا قطع می شوند. کابل های گران قیمت تاثیری در افزایش شفافیت رنگ ها بهبود کنتراست یا کاهش تاخیر ندارند. تا زمانی که کابل فابریک داخل جعبه سالم است هیچ تغییری در کیفیت تصویر ایجاد نخواهد شد.

تعویض کابل اصلی تنها در دو حالت خاص منطقی خواهد بود. حالت نخست زمانی است که فاصله کنسول تا تلویزیون بیشتر از ۶ فوت باشد و به کابل بلندتری نیاز داشته باشید. در این وضعیت باید حتما کابلی تهیه شود که تاییدیه رسمی Ultra High Speed HDMI را دارا باشد تا در فواصل بلند دچار افت فرکانس نشود.
حالت دوم به نحوه نصب تلویزیون روی دیوار مربوط می شود. در نمایشگرهایی مانند LG G3 OLED که کاملا چسبیده به دیوار نصب می شوند کابل های ضخیم استاندارد دچار خمیدگی شدید می شوند و به پورت فشار می آورند. در چنین شرایطی استفاده از کابل های دارای سری ۹۰ درجه یا بدنه انعطاف پذیر که استاندارد HDMI 2.1 دارند آسیب فیزیکی به دستگاه را کاهش می دهد.
عملکرد واقعی بازی ها در خروجی ۱۲۰ فریم و 4K چگونه است؟
دستیابی به نرخ ۱۲۰ فریم در ثانیه تنها به سخت افزار نمایشگر و کابل وابسته نیست بلکه به بهینه سازی بازی ها نیز بستگی دارد. بسیاری از بازی های پرگرافیک نسل جدید به دلیل فشار زیاد روی پردازنده گرافیکی روی نرخ ۶۰ فریم محدود شده اند. فعال بودن ورودی پرسرعت باعث نمی شود که همه عناوین به طور خودکار با نرخ فریم بالاتر اجرا شوند.
بازی های قدیمی تر که برای کنسول جدید بهینه شده اند بهترین عملکرد را دارند. برای نمونه بازی Halo: The Master Chief Collection روی ایکسباکس سری ایکس با وضوح 4K واقعی و نرخ ۱۲۰ فریم اجرا می شود. در این بازی ها پردازنده گرافیکی قدرت کافی برای رندر پیکسل ها بدون افت کیفیت را در اختیار دارد.
در عناوین سنگین تر سازندگان از وضوح تصویر پویا بهره می برند. مجموعه کال آف دیوتی مانند عناوین Black Ops Cold War و Modern Warfare 4 حالت ۱۲۰ فریم را ارائه می دهند اما وضوح تصویر هنگام فعال سازی این حالت تا 1400p یا 1080p کاهش پیدا می کند. این افت وضوح به پردازنده اجازه می دهد نرخ فریم بالاتری تولید کند.
در این میان نقش فناوری نرخ نوسازی متغیر یا VRR بسیار حیاتی است. وقتی نرخ فریم بازی در صحنه های شلوغ افت می کند VRR فرکانس نمایشگر را با خروجی لحظه ای کنسول هماهنگ می سازد تا بریدگی تصویر رخ ندهد. این ویژگی تجربه بازی را روان نگه می دارد حتی اگر فریم ریت بین ۹۰ تا ۱۲۰ نوسان داشته باشد.
عناوین بزرگ و پرجزئیات جدید نظیر Indiana Jones and the Great Circle و Forza Horizon 6 و Doom the Dark Ages روی نرخ ۶۰ فریم قفل شده اند. سازندگان این بازی ها اولویت را به نورپردازی سنگین و جزئیات محیطی داده اند و حالت ۱۲۰ فریم برای آنها طراحی نشده است.
آگاهی از نحوه عملکرد پورت ها و محدودیت بازی ها مانع هدر رفتن بودجه برای خرید کابل های تبلیغاتی بی فایده می شود. با پیشرفت تکنولوژی ساخت نمایشگرها این سوال مطرح است که آیا سازندگان در نسل های بعدی کنسول ها می توانند وضوح 4K واقعی را در تمام بازی ها با نرخ ۱۲۰ فریم ثابت نگه دارند یا خیر.






