تقریبا تمام روز مقابل نمایشگرها می گذرد. گوشی، لپ تاپ، تبلت، تلویزیون و حتی نمایشگر خودرو. همین باعث شده خستگی چشم به یکی از رایج ترین مشکلات زندگی دیجیتال تبدیل شود. چشم ها خشک می شوند، متن ها تار به نظر می رسند، سردرد شروع می شود و بعضی وقت ها حتی نور معمولی هم آزاردهنده می شود.
در این میان، بحث قدیمی دارک مود و لایت مود دوباره داغ شده است. خیلی ها تصور می کنند فعال کردن حالت تیره همیشه برای چشم بهتر است. مخصوصا چون شرکت های فناوری طی چند سال اخیر حسابی روی دارک مود تبلیغ کرده اند. اما واقعیت کمی پیچیده تر از این حرف ها است.
نه دارک مود همیشه انتخاب بهتری است و نه لایت مود همیشه مضر. همه چیز به نور محیط، وضعیت بینایی و حتی نوع استفاده از نمایشگر بستگی دارد. چیزی که برای یک نفر راحت و آرامش بخش است، ممکن است برای فرد دیگری خسته کننده باشد.
چرا دارک مود همیشه برای چشم مناسب نیست؟
دارک مود در محیط تاریک واقعا کمک کننده است. وقتی اتاق نور کمی دارد، مردمک چشم بازتر می شود تا نور بیشتری دریافت کند. در این شرایط اگر نمایشگر خیلی روشن باشد، فشار زیادی به سیستم بینایی وارد می شود. دقیقا به همین دلیل نگاه کردن طولانی مدت به صفحه سفید در شب می تواند آزاردهنده باشد.
دارک مود این اختلاف شدید نور را کمتر می کند. پس چشم احساس راحتی بیشتری دارد و خستگی دیرتر ظاهر می شود.
اما مشکل از جایی شروع می شود که دارک مود در محیط روشن استفاده شود.
وقتی پس زمینه تیره باشد، مردمک چشم بازتر باقی می ماند. این اتفاق باعث می شود وضوح متن کمی کاهش پیدا کند. مخصوصا در افرادی که نزدیک بینی یا آستیگماتیسم دارند.
آستیگماتیسم باعث می شود نور داخل چشم به شکل نامنظم پخش شود. در نتیجه متن های روشن روی پس زمینه تیره ممکن است حالت هاله مانند پیدا کنند. انگار حروف کمی در پس زمینه پخش شده اند. همین موضوع تمرکز طولانی روی متن را سخت تر می کند.
بعضی کاربران دقیقا به همین دلیل بعد از مدتی کار با دارک مود احساس تاری یا خستگی بیشتری دارند. مخصوصا هنگام مطالعه متن های طولانی.
نکته مهم اینجاست که شرکت های فناوری معمولا دارک مود را بیشتر به عنوان یک قابلیت ظاهری تبلیغ می کنند تا راه حل پزشکی. در حالی که تاثیر واقعی آن روی چشم برای همه یکسان نیست.
لایت مود چه زمانی انتخاب بهتری است؟
برخلاف تصور رایج، لایت مود در بسیاری از شرایط برای خواندن بهتر عمل می کند. مخصوصا در محیط های روشن.
متن تیره روی زمینه روشن معمولا وضوح بالاتری دارد و مغز سریع تر آن را پردازش می کند. به همین دلیل کتاب ها، روزنامه ها و بیشتر صفحات چاپی هنوز پس زمینه روشن دارند.
اگر کسی ساعت ها در طول روز مقاله می خواند، کدنویسی می کند یا کار اداری انجام می دهد، لایت مود در محیط مناسب می تواند فشار کمتری به چشم وارد کند.
اما مشکل اصلی معمولا روشنایی بیش از حد نمایشگر است، نه خود لایت مود.
بسیاری از کاربران روشنایی صفحه را بسیار بالاتر از نور محیط تنظیم می کنند. همین اختلاف شدید باعث خستگی چشم می شود.
خوشبختانه گوشی های جدید مثل iPhone و بسیاری از دستگاه های اندرویدی حالا از تنظیم خودکار روشنایی استفاده می کنند. سنسور نور محیط روشنایی نمایشگر را براساس شرایط اطراف تغییر می دهد.
البته این سیستم همیشه هم بی نقص نیست. بعضی وقت ها روشنایی بیش از حد بالا یا پایین می رود و حتی مصرف باتری را بیشتر می کند.
نایت مود و فیلتر نور آبی واقعا موثر هستند؟
یکی از قابلیت هایی که طی سال های اخیر محبوب شده، نایت مود یا فیلتر نور آبی است. ویژگی هایی مثل Night Shift در آیفون یا Eye Comfort Shield در گوشی های سامسونگ، رنگ نمایشگر را گرم تر می کنند.
این حالت مقدار نور آبی را کاهش می دهد. نوری که می تواند روی تولید ملاتونین تاثیر بگذارد و خواب را مختل کند.
به همین دلیل استفاده از نمایشگر با نور سرد قبل از خواب معمولا باعث سخت تر شدن خواب شبانه می شود. مخصوصا اگر کاربر مدت طولانی داخل شبکه های اجتماعی، بازی یا ویدیو باشد.
فعال کردن نایت مود حدود یک ساعت قبل خواب می تواند فشار روی چشم را کمتر کند و خواب راحت تری ایجاد کند. البته این ویژگی هم معجزه نمی کند. اگر کسی تا نیمه شب مدام به صفحه خیره بماند، حتی بهترین فیلتر نور آبی هم مشکل را کامل حل نمی کند.
نکته جالب اینجاست که بسیاری از کاربران فکر می کنند خرید عینک های ضد نور آبی ضروری است، در حالی که تنظیم درست روشنایی، فاصله مناسب از نمایشگر و استراحت دادن به چشم ها معمولا تاثیر بیشتری دارند.
قانون ساده 20-20-20 هنوز یکی از موثرترین روش ها است. هر 20 دقیقه، حدود 20 ثانیه به نقطه ای در فاصله تقریبی 6 متری نگاه شود تا عضلات چشم کمی استراحت کنند.
در نهایت، ماجرا بیشتر از آنکه جنگ بین دارک مود و لایت مود باشد، به نحوه استفاده از نمایشگر برمی گردد. آینده احتمالا فقط درباره روشن یا تیره بودن رابط کاربری نیست. شرکت ها آرام آرام به سمت نمایشگرهایی می روند که خودشان را با وضعیت چشم، نور محیط و حتی میزان خستگی کاربر هماهنگ می کنند. شاید چند سال بعد، گوشی ها قبل از خود کاربر متوجه شوند که چشم ها دیگر تحمل خیره شدن به صفحه را ندارند.
