افزایش شدید قیمت قطعات کامپیوتر موجب شده ارتقای مستمر کارت گرافیک برای بسیاری از کاربران امکانپذیر نباشد. در چنین وضعیتی استخراج حداکثر بازدهی از سختافزار موجود اهمیت زیادی پیدا میکند. سیستمهای گیمینگ مجهز به پردازندههای گرافیکی شرکت انویدیا (Nvidia) دارای یک ابزار پایهای به نام کنترل پنل انویدیا (Nvidia Control Panel) هستند. این ابزار دسترسی مستقیم و سطح پایینی به پارامترهای رندرینگ و مدیریت توان کارت گرافیک فراهم میآورد. بهینهسازی نرمافزاری به عنوان یک راهکار بدون هزینه اجازه میدهد بدون نیاز به خرید قطعات جدید به فریم ریت پایدارتر و تاخیر ورودی کمتری در بازیها دست پیدا کنید. برای دستیابی به این هدف اعمال صحیح تنظیمات کنترل پنل انویدیا نقش بسیار تعیینکنندهای در بهبود تجربه گیمینگ ایفا میکند.
بسیاری از کاربران تصور میکنند تنظیمات پیشفرض درایور همیشه بهترین عملکرد را ارائه میدهند یا تنظیمات درون بازی برای رسیدن به بالاترین سرعت کافی هستند. این تصور با واقعیت فنی سیستمهای پردازش تصویر فاصله دارد. با تغییرات هدفمند در کنترل پنل انویدیا میتوان بار پردازشی اضافه را از دوش کارت گرافیک برداشت و نوسانهای فریم ریت را مهار کرد. این نرمافزار ساختاری کاملا مجزا از اپلیکیشن انویدیا (Nvidia App) دارد. اپلیکیشن انویدیا برای مدیریت پروفایلهای مدرن و بهروزرسانی درایور استفاده میشود اما کنترل پنل کلاسیک هنوز دقیقترین ابزار برای تغییر پارامترهای مستقیم درایور است. دسترسی به این برنامه بسیار راحت است. کافی است روی دسکتاپ راست کلیک کنید و گزینه Show more options را بزنید و سپس Nvidia Control Panel را انتخاب نمایید. در منوی سمت چپ بخش Manage 3D Settings در زیرمجموعه 3D Settings اصلیترین گزینه برای تغییر پارامترها محسوب میشود.
بهینه سازی تنظیمات کنترل پنل انویدیا برای دریافت حداکثر فریم ریت
بخش Manage 3D Settings از دو زبانه Global Settings و Program Settings تشکیل شده است. تغییرات در زبانه Global Settings روی تمامی بازیها و نرمافزارها اعمال میشود. اگر حین تغییر گزینهها دچار اشتباه شدید جای نگرانی نیست زیرا کلید Restore در پایین صفحه تمامی پارامترها را به حالت پیشفرض کارخانه بازمیگرداند. نخستین پارامتر مهم Image Scaling است که در صورت عدم نیاز باید روی حالت Disabled قرار گیرد. فعال بودن این گزینه پردازش اضافی برای تغییر مقیاس تصویر ایجاد میکند و بار غیرضروری به کارت گرافیک وارد میسازد. گزینه بعدی Ambient Occlusion است که سایههای واقعی در زاویهها و نقاط اتصال اشیاء ایجاد میکند. بهتر است این گزینه نیز در کنترل پنل خاموش باشد زیرا بازیهای جدید این افکت را به صورت بهینهتر درون موتور گرافیکی خود پردازش میکنند و فعالسازی اجباری آن در درایور توان زیادی مصرف میکند.
پارامتر فیلتر بافتها یا Anisotropic Filtering به طور معمول روی حالت Application-controlled قرار دارد. تغییر این گزینه به حالت Off شفافیت بافتها در زوایای تند را تا حدی کاهش میدهد اما فشار پردازشی حافظه گرافیکی را به میزان قابل توجهی کم میکند. این تغییر برای کارتهای گرافیک میانرده یا قدیمی که پهنای باند حافظه محدودی دارند پایداری فریم ریت را در صحنههای شلوغ حفظ میکند. تنظیمات هموارسازی لبهها یا Antialiasing بهتر است روی حالت پیشفرض باقی بمانند. موتورهای بازیسازی مدرن مانند آنریل انجین از متدهای اختصاصی خود برای پردازش لبهها استفاده میکنند و تغییر اجباری آنها از طریق کنترل پنل میتواند موجب تداخل گرافیکی و کاهش سرعت پردازش شود.
قابلیت Background Application Max Framerate برای افرادی که از چند مانیتور استفاده میکنند بسیار مفید است. هنگام اجرای بازی روی مانیتور اصلی برنامههای پسزمینه در مانیتور دوم مانند مرورگرها توان کارت گرافیک را اشغال میکنند. با تنظیم این گزینه روی 30 فریم بر ثانیه نرمافزارهای پسزمینه به محض از دست دادن تمرکز صفحه روی 30 فریم محدود میشوند و تمام توان پردازشی کارت گرافیک برای بازی اصلی آزاد میماند. جهت کاهش تاخیر ورودی گزینه Low Latency Mode نقشی حیاتی دارد. در بازیهای جدید تکنولوژی انویدیا ریفلکس (Nvidia Reflex) این کار را انجام میدهد اما فعال کردن حالت On در کنترل پنل باعث میشود بازیهای قدیمیتر نیز تاخیر پردازش فریم بسیار کمتری داشته باشند.
تنظیم گزینه Max Framerate یا حداکثر نرخ فریم نیز اهمیت بالایی دارد. تعیین این مقدار کمی پایینتر از نرخ تازهسازی مانیتور برای مثال 117 فریم بر ثانیه روی مانیتور 120 هرتزی از جهشهای ناگهانی تاخیر جلوگیری میکند. این اقدام در نمایشگرهای مجهز به جی-سینک (G-Sync) مانع فعال شدن V-Sync و تاخیر ناشی از آن میشود. در بخش Power Management Mode حتما گزینه Prefer maximum performance را انتخاب کنید. این حالت اجازه نمیدهد فرکانس کارت گرافیک در لحظات حساس بازی افت کند. در بخش فیلتر بافتها تنظیم Texture Filtering – Anisotropic sample optimization روی On برای نرمافزارهای دایرکتایکس (DirectX) کارایی را بهبود میدهد. همچنین تغییر Texture Filtering – Quality از Quality به High performance نرخ فریم باثباتتری ارائه میدهد. در پایان روی کلید Apply کلیک کنید تا تغییرات ثبت شوند.
کدام گزینه های سه بعدی بیشترین تاثیر را بر کارایی بازی دارند؟

ارزیابی دستاوردهای حاصل از بهینهسازی نرمافزاری نشان میدهد که غیرفعال کردن فیلتر بافتها و تغییر کیفیت بافت به High performance بیشترین سهم را در آزادسازی پهنای باند حافظه دارند. اگرچه این تغییرات جزئیات بصری بافتهای دوردست را کمی مبهم میکنند اما در بازیهای آنلاین و رقابتی سرعت واکنش و روان بودن تصویر اهمیت بیشتری دارد. سیستمهای گیمینگ مجهز به کارتهای گرافیک سری 20 و 30 یا مدلهای میانرده سری 40 انویدیا بیشترین بهبود را پس از این تنظیمات تجربه میکنند. با منظمتر شدن زمانبندی انتشار فریمها یا Frametime تجربه بازی بسیار یکنواختتر میشود.
تغییر وضعیت مدیریت توان به حالت حداکثر کارایی موجب میشود کارت گرافیک حتی در زمان بیکاری فرکانس هستهها را بالا نگه دارد. این مسئله مصرف برق و دمای کارت را در حالت عادی افزایش میدهد. کارتهای گرافیک برای حفظ کارایی بالا به سیستم خنککننده مناسب نیاز دارند و بررسی علل داغ شدن کارت گرافیک مانع افت فرکانس حرارتی خواهد شد. در کنار تغییر پارامترهای کنترل پنل استفاده از ابزارهای ارتقای مقیاس هوشمند مانند مقایسه انویدیا DLSS و AMD فیدلیتیFX میتواند فریم ریت را بدون افت شدید کیفیت تصویر افزایش دهد.
باید توجه داشت که تغییر تنظیمات نرمافزاری محدودیتهای فیزیکی پردازنده گرافیکی را محو نمیکند. اگر قطعات سیستم فاصله زیادی با حداقل سختافزار مورد نیاز بازی داشته باشند این تغییرات نمیتوانند معجزه ایجاد کنند. با این حال بهینهسازی دقیق کنترل پنل میتواند 10 تا 15 درصد فریم ریت پایدارتر به همراه داشته باشد و افت فریم ناگهانی را به حداقل برساند. این بهبود کارایی بدون پرداخت هیچ هزینهای به دست میآید و پایداری سیستم را در پردازشهای سنگین ارتقا میدهد.
تنظیمات نمایشگر و مدیریت پردازش فیزیک برای کاهش تاخیر
بخشهای دیگری در کنترل پنل انویدیا وجود دارند که روی عملکرد کلی سیستم اثر میگذارند. در منوی Configure Surround, PhysX گزینه پردازش فیزیکس (PhysX) به صورت پیشفرض روی Auto-select قرار گرفته است. تغییر دادن این گزینه و انتخاب مستقیم کارت گرافیک اصلی بار پردازش محاسبات فیزیکی را از روی پردازنده مرکزی برمیدارد. این اقدام نوسانات فریم ریت ناشی از درگیر شدن پردازنده را مهار میکند.
در بخش Change Resolution باید اطمینان حاصل کرد که بالاترین نرخ تازهسازی پشتیبانیشده توسط مانیتور فعال باشد. گاهی اوقات پس از بهروزرسانی سیستمعامل نرخ تازهسازی نمایشگر روی 60 هرتز تنظیم میشود و سیستم از ارائه توان واقعی خود بازمیماند. انتخاب نرخهای بالاتر مانند 144 یا 240 هرتز گام نخست برای دستیابی به تصویر روان است. در منوی Adjust desktop size and position نیز تعیین حالت مقیاسگذاری روی No scaling پردازش اضافی مقیاس تصویر را حذف کرده و تاخیر کارت گرافیک را کاهش میدهد.
روند توسعه ابزارهای انویدیا نشان میدهد که انتقال قابلیتها به اپلیکیشن یکپارچه Nvidia App ادامه دارد. با این حال کنترل پنل کلاسیک همچنان جامعترین دسترسی را به تنظیمات پایهای درایور ارائه میدهد. بهروز نگهداشتن درایور کارت گرافیک شرط اصلی کارکرد درست این تنظیمات است زیرا درایورهای قدیمی ممکن است با دستورات جدید هماهنگ نباشند. بهینهسازی سیستم یک فرایند مستمر است که توازن میان کیفیت بصری و سرعت پردازش را حفظ میکند و پایداری سیستم را در بلندمدت تضمین مینماید.