وی پی اس یا سرور مجازی یک کامپیوتر همیشه‌روشن است که در دیتاسنتر قرار دارد و شما از راه دور به آن وصل می‌شوید. این کامپیوتر سیستم عامل، حافظه و فضای ذخیره‌سازی اختصاصی خودش را دارد، اما به‌طور فیزیکی روی یک سرور قدرتمندتر و در کنار چند سرور مجازی دیگر اجرا میشود.
مزیت اصلی آن این است که وابسته به دستگاه شخصی شما نیست. کامپیوتر خانگی خاموش میشود و اینترنت خانگی قطع میشود، در حالی که سرور مجازی به کار خود ادامه میدهد.
در ادامه، تفاوت آن با گزینه‌های دیگر، کاربردهای اصلی و معیارهای انتخاب آن را بررسی می‌کنیم.
تفاوت وی پی اس با هاست اشتراکی و سرور اختصاصی
در هاست اشتراکی، منابع یک سرور میان تعداد زیادی کاربر تقسیم میشود و شما کنترلی روی سیستم عامل و تنظیمات ندارید. ارزان‌ترین گزینه است و برای میزبانی یک سایت ساده کافی است، اما نمی‌توانید نرم‌افزار دلخواهتان را روی آن نصب کنید.
در سرور اختصاصی، یک ماشین فیزیکی کامل در اختیار شما است. بیشترین قدرت و کنترل را دارد و گران‌ترین گزینه هم به شمار می‌آید.
سرور مجازی میان این دو قرار می‌گیرد. منابع مشخص و تضمین‌شده دارید، دسترسی کامل به سیستم عامل دارید و می‌توانید هر نرم‌افزاری را نصب کنید، با هزینه‌ای بسیار کمتر از سرور اختصاصی.
پنج کاربرد اصلی سرور مجازی
کاربردهای وی پی اس متنوع است و پنج مورد زیر رایج‌ترین آنها هستند:
- میزبانی سایت و اپلیکیشن، مخصوصاً وقتی سایت از حد هاست اشتراکی بزرگ‌تر شده است.
- اجرای نرم‌افزارهایی که باید به‌طور شبانه‌روزی روشن و متصل بمانند.
- اجرای ربات‌ها و اسکریپت‌های زمان‌بندی‌شده که باید در ساعات مشخصی کار کنند.
- دسترسی از آی‌پی ثابت یک کشور مشخص، برای سرویس‌هایی که به موقعیت جغرافیایی حساس هستند.
- ساختن محیط تست جدا از سیستم شخصی، تا خرابی یک آزمایش به دستگاه اصلی شما آسیب نزند.
مورد دوم از همه پرکاربردتر است و بیشتر تقاضای بازار وی پی اس از همان می‌آید.
اجرای پیوسته نرم افزارهای معاملاتی
یکی از رایج‌ترین استفاده‌های سرور مجازی، اجرای پیوسته‌ی نرم‌افزار معاملاتی است. این برنامه‌ها باید به‌طور مستمر به سرور متصل بمانند و قطعی اینترنت خانگی، حتی برای چند دقیقه، می‌تواند به از دست رفتن اجرای یک دستور منجر شود.
برای این کار نسخه‌ی ویندوزی نرم‌افزار روی سرور مجازی نصب میشود و پس از آن، اتصال پایدار بدون وابستگی به دستگاه شخصی برقرار می‌ماند. مسیر دانلود metatrader 5 برای ویندوز هم برای همین سناریو استفاده میشود، یعنی نصب روی ویندوز سرور به‌جای نصب روی کامپیوتر خانگی.
مزیت دوم این روش کاهش تأخیر شبکه است، به‌شرط آنکه موقعیت دیتاسنتر با محل سرور مقصد نزدیک باشد. همین موضوع ما را به معیار بعدی انتخاب می‌رساند.
لتنسی و نقش موقعیت جغرافیایی دیتاسنتر
لتنسی یا تأخیر، فاصله‌ی زمانی میان ارسال یک درخواست و دریافت پاسخ آن است و با میلی‌ثانیه سنجیده میشود. عامل اصلی تعیین‌کننده‌ی آن، فاصله‌ی فیزیکی میان سرور مجازی و سروری است که با آن ارتباط برقرار می‌کند. برای مثال، اگر سرور مقصد در فرانکفورت باشد و سرور مجازی شما هم در همان شهر، تأخیر به چند میلی‌ثانیه محدود میشود. همان ارتباط از یک دیتاسنتر در آسیا، چند برابر بیشتر طول می‌کشد.
این معیار برای دو گروه اهمیت جدی دارد. اول گیمرها که واکنش لحظه‌ای برایشان تعیین‌کننده است و دوم کسانی که نرم‌افزار معاملاتی اجرا می‌کنند، چون در آنجا هم چند میلی‌ثانیه تفاوت می‌تواند قیمت اجرای یک دستور را عوض کند. برای میزبانی یک سایت یا وبلاگ، این عدد اهمیت کمتری دارد.
منابع سخت افزاری و سیستم عامل
سه عدد در مشخصات هر سرور مجازی تعیین‌کننده هستند، یعنی مقدار رم، تعداد هسته‌ی پردازنده و فضای ذخیره‌سازی. نوع فضای ذخیره‌سازی هم مهم است، چون درایوهای SSD سرعت خواندن و نوشتن بسیار بالاتری از درایوهای مکانیکی دارند.
انتخاب سیستم عامل به کاربرد بستگی دارد. لینوکس منابع کمتری مصرف می‌کند و برای میزبانی سایت و اجرای اسکریپت گزینه‌ی متعارف است. ویندوز منابع بیشتری می‌خواهد و زمانی لازم میشود که نرم‌افزار مورد نظر فقط نسخه‌ی ویندوزی دارد. نکته‌ای که باید در نظر بگیرید این است که ارتقای منابع پس از خرید در بیشتر سرویس‌ها ممکن است، اما تغییر سیستم عامل معمولاً به راه‌اندازی مجدد و از دست رفتن اطلاعات نیاز دارد.
پایداری و آپ تایم
آپ تایم درصد زمانی است که سرور در دسترس بوده و معیار اصلی سنجش کیفیت یک سرویس به شمار می‌آید. تفاوت میان نود و نه درصد و نود و نه و نه دهم درصد در ظاهر کوچک است، اما در عمل معنای متفاوتی دارد.
آپ تایم نود و نه درصد به معنای حدود هفت ساعت قطعی در ماه است و نود و نه و نه دهم درصد به معنای کمتر از یک ساعت. برای کاربردی که قطعی چند دقیقه‌ای هم مشکل‌ساز است، این تفاوت تعیین‌کننده میشود.
معیار انتخاب، کاربرد است نه قیمت
وی پی اس ابزار پایداری است و نه ابزار سرعت. سرور مجازی ارزان با منابع کم و آپ تایم پایین، برای کاربردی که به اتصال پیوسته نیاز دارد انتخاب اشتباهی است، حتی اگر مشخصات روی کاغذ کافی به نظر برسد.
روش درست انتخاب این است که اول کاربرد مشخص شود و بعد معیارها بر اساس آن اولویت‌بندی شوند. برای میزبانی سایت، منابع و فضای ذخیره‌سازی اهمیت بیشتری دارند. برای اجرای پیوسته‌ی نرم‌افزار، پایداری و موقعیت دیتاسنتر در اولویت قرار می‌گیرند.
