سالها بود که راهاندازی یک چاپگر جدید در سیستمعامل مایکروسافت با سردرد همراه میشد. کاربر مجبور بود به وبسایت سازنده مراجعه کند، بستههای نرمافزاری سنگین و ناخواسته را دانلود کند و در نهایت پس از چند بار ریاستارت، امیدوار باشد که دستگاه به درستی کار کند. اکنون مایکروسافت این روند سنتی را کنار گذاشته و فرایند نصب پرینتر در ویندوز 11 را به کلی بازطراحی کرده است.
سیستم جدید که با نام Windows Ready Print شناخته میشود، جایگزین جستجوی دستی برای درایورهای قدیمی شده است. این قابلیت بر پایه پروتکل چاپ اینترنتی یا همان IPP و استانداردهای صنعت مانند Mopria توسعه یافته است. در واقع اگر قصد حذف برنامههای اضافی در ویندوز 11 را داشته باشید، این تغییر یک قدم بزرگ محسوب میشود چون دیگر نیازی به نصب نرمافزارهای جانبی سازندگان پرینتر نخواهید داشت. در همین زمینه، بررسی 6 روش حذف برنامههای built-in و third-party از ویندوز 11 میتواند بخش دیگری از این موضوع را روشن کند.
در این ساختار جدید، ویندوز هنگام شناسایی دستگاههای متصل به شبکه یا پورت USB، درایور داخلی خود را که با استانداردهای جهانی همخوانی دارد اولویت میدهد. برای دستگاههای جدیدی که به سیستم متصل میشوند، هیچ پنجره نصب یا کادر انتخابی نمایش داده نمیشود. همزمان با انتشار بهروزرسانیهای جدید ویندوز 11، این ویژگی به صورت پیشفرض فعال شده است تا دستگاه به محض شناسایی در حالت آمادهبهکار قرار گیرد.

سرعت شناسایی چاپگر در این حالت خیرهکننده است. کل فرایند افزودن دستگاه در تنظیمات تا آماده شدن برای اولین چاپ، کمتر از 3 دقیقه زمان میبرد. بدون اینکه نیازی به طی کردن مراحل پیچیده یا نصب فایلهای اجرایی exe وجود داشته باشد، سیستمعامل همه جزئیات ارتباطی را به شکل خودکار مدیریت میکند.

سازوکار جدید نصب پرینتر در ویندوز 11 و استاندارد Mopria

تغییر اصلی در اینجاست که ویندوز به جای تکیه بر درایورهای اختصاصی هر شرکت مانند اپسون، اچپی یا کانن، از یک درایور جهانی استفاده میکند. اتحادیه Mopria استاندارد یکپارچهای تعریف کرده است که اجازه میدهد دستگاهها بدون نیاز به کدهای اختصاصی با سیستمعامل صحبت کنند. طبق جزئیات فنی اعلامشده درباره مدیریت چاپگرها، اگر چاپگر شما از این استاندارد پشتیبانی کند، حتی ممکن است نام آن در لیست دستگاهها با کمی تغییر جزئی در شماره مدل نمایش داده شود که کاملا طبیعی است.

علاوه بر سادگی، مسئله امنیت نقش پررنگی در این معماری جدید دارد. سرویس قدیمی Print Spooler در ویندوز همواره یکی از هدفهای اصلی حملات سایبری و نفوذ به سیستمها بود. درایورهای قدیمی ثالث معمولا سطح دسترسی بالایی در ریشه سیستمعامل دریافت میکردند. ساختار جدید با ایزولهسازی فرایند چاپ و حذف کد اجراپذیر سازندگان جانبی، روزنههای امنیتی بزرگ سیستمعامل را مسدود میکند.

چالشها و محدودیتهای حذف درایورهای اختصاصی

اگرچه حذف درایورها باعث افزایش سرعت و امنیت میشود، اما بدون قربانی دادن نیست. درایورهای اختصاصی سازندگان معمولا شامل ابزارهای پیشرفتهای مانند تنظیمات دقیق رنگ، مدیریت صینیهای کاغذ، ابزارهای عیبیابی نازل و نمایش دقیق سطح جوهر بودند. با سوئیچ به درایور پایه و استاندارد ویندوز، برخی از این قابلیتهای تخصصی در دسترس نخواهند بود یا باید از طریق اپلیکیشنهای فروشگاه مایکروسافت مدیریت شوند.

همچنین پرینترهای قدیمی که از پروتکل IPP یا استاندارد Mopria پشتیبانی نمیکنند، همچنان باید از همان روش قدیمی و نصب درایور دستی استفاده کنند. مایکروسافت امکان غیرفعال کردن این ویژگی را در بخش تنظیمات فراهم کرده است تا اگر کاربری نیاز به استفاده از تمام قابلیتهای حرفهای چاپگر خود داشت، بتواند شیوه سنتی نصب را بازیابی کند.

این اقدام مایکروسافت نشاندهنده یک تغییر استراتژیک در اکوسیستم سختافزار است. همانطور که سالها پیش نیاز به CD درایور برای کارتهای شبکه و صدا از بین رفت، اکنون چاپگرها نیز به سمت استانداردسازی کامل حرکت میکنند. این رویکرد بار پشتیبانی فنی را در شبکههای سازمانی به شدت کاهش میدهد، هرچند سازندگان سختافزار را مجبور میکند کنترل خود بر نرمافزارهای جانبی را واگذار کنند.