فهرست عنوانها
یک صفحهی مرمر در کلیسای جامع اصلی در فلورانس، ایتالیا، شخصیت مرموز Gionitus، که شاید یک ستاره شناس، یا شاید مظهر نجوم را به تصویر میکشد.
خورشید گرفتگی، هنگامی که ماه از میان خورشید و زمین عبور و اشعههای خورشیدی را مسدود میکند، تأثیر عمده ای بر رویدادهای جهانی، از جنگ گرفته تا پیشرفتهای علمی داشته است. در اینجا چند نمونه وجود دارد که در آن پدیدهی نجومی بر وقایع جهان تأثیر داشته است.
پدیدهی صلح طلب خورشیدی
در بهار 585 قبل از میلاد، دو جناح در حال جنگ بر سر زمینی در ترکیهی امروزی بودند که یک کسوف کامل آنها را در مسیر متوقف کرد. لیدیان و مادها بیش از 10 سال درگیر جنگ بودند که گرفتگی کامل خورشید باعث شد تا آنها برای همیشه سلاحهای خود را زمین بگذارند. بر اساس گزارشهای مورخ یونان باستان هرودوت، که در شهر هالیکارناسوس (بدروم امروزی ترکیه) در امپراتوری پارسی متولد شد، دشمنان خسوف را به فالی برای پایان دادن به رویههای جنگ خود تعبیر و بلافاصله جنگ را متوقف کردند.
این رویداد به نام کسوف تالس، پس از فیلسوفی که ظاهراً آن را ،فارغ از نبرد، پیش بینی کرده بود معروف شد. آیزاک آسیموف، نویسندهی علوم، با اشاره به این پیش بینی – اولین واقعهی تاریخی برای دانشمندان غربی – تاریخ این خورشید گرفتگی را “تولد علم” نامید. هر چند برخی از مورخان اظهار داشته اند که هرودوت ممکن است در تدوین تاریخچهی خود، خورشید گرفتگی سال 585 پیش از میلاد را با یکی از دو ماه گرفتگی که دو و 24 سال قبل در همان منطقه رخ داده است، اشتباه گرفته باشد.
تشکیل یک گروه فیزیکدان ستاره
یک هیئت علمی انگلیسی این ابزارها را برای رصد خورشید گرفتگی در 29 مه 1919 به سوبرال برزیل فرستاد. سر آرتور ادینگتون از دانشگاه کمبریج سفر رصد خسوف را برای آزمایش نظریهی نسبیت اینشتین ترتیب داد.
در سال 1919، یک خورشید گرفتگی کامل به ایالات متحده فرصتی داد تا نظریهی نسبیت عام انیشتین را آزمایش کند، زیرا این اجسام عظیم – مانند سیارات – باعث ایجاد تحریف در فضا و زمان که به صورت نیروی جاذبه تجربه میشوند میگردند. به زبان ساده، گرانش یک سیاره سنگهای فضایی را به مدار خود میکشد. این مانند این است که یک توپ بولینگ را در وسط یک ترامپولین قرار دهید، باعث میشود پارچه به سمت پایین کشیده شود، سپس یک سنگ مرمر را در لبهی آن بچرخانید و حرکت آن را به سمت داخل به سمت توپ بولینگ تماشا کنید.
دانشمندان در حالی که خورشید گرفتگی کامل در سواحل غربی آفریقا را در تاریخ 29 مه 1919 تماشا کردند، توانستند محل قرارگیری ستارهها را در نزدیکی رویداد خورشیدی اندازه گیری کرده و انحراف زمان فضایی ناشی از جرم خورشید را محاسبه کنند، که اثبات میکند نظریهی انیشتین صحیح است و کمک کرد تا او بیش از پیش مشهور شود.
ایجاد مشارکت
در سال 1937، و همزمان با شروع جنگ جهانی دوم، یک جزیرهی دور افتاده در اقیانوس آرام به ارزشمندترین مکان جهت مشاهدهی خورشید گرفتگی برای محققان تبدیل شد. جزیره کانتون – که اکنون کانتون نامیده میشود، اما با نامهای مستعار جزیرهی مری و جزیرهی پرستو نیز شناخته میشود – هم محل اعزامهای دریانوردان نیروی دریایی ایالات متحده و هم یک تیم رقیب انگلیسی بود، و کاپیتانهای هر دو طرف مدت کوتاهی قبل از اینکه از جانب دولتهای متبوع خود به حل و فصل کارها دعوت شوند، توپهایی را از جلو کشتی خود شلیک کردند.
سرانجام، آمریکاییها و بریتانیاییها در حالی که برای یافتن بهترین نقطهی برتری که از آنجا میتوانند خسوف 8 ژوئن 1937 را مشاهده و اطلاعات مورد نیاز را جمع آوری کنند، وارد رقابتی دوستانه شدند و بقیهی اعزامها بدون هیچ حادثه ای ادامه یافت. چند سال بعد در طول جنگ جهانی دوم، دو کشور با هم همکاری و به دلیل مجاورت با ژاپن، از این جزیره به عنوان پایگاه سوخت گیری مشترک استفاده کردند.
جالب است بدانید
یک خورشید گرفتگی کامل ممکن است شما را وحشت زده کند، اما الگوهای آب و هوایی زمین حتی کوچکترین اهمیتی نیز به آن نمیدهند. اگرچه ممکن است چند پرنده و حشره را فریب دهد که غروب شده است و امکان دارد دمای محلی برای مدت کوتاهی کاهش یابد، اما خورشید گرفتگی تأثیر چشمگیری بر آب و هوا نمیگذارد.