خبر خوب داریم. لایه محافظ اوزون در حال ترمیم است. اندازه سوراخ اوزون در سال 2024 کوچک تر شد. این کاهش نسبت به دوره 2020 تا 2023 ثبت شد. یعنی به پوشش سراسری اوزون نزدیک می شویم. یعنی محافظت در برابر پرتو فرابنفش خورشید بیشتر می شود. این بازنویسی را تیم روکیدا به زبان ساده آماده کرده است.
معاهدات جهانی و روند ترمیم اوزون
سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرد روند درمان ادامه دارد. این نهاد ارزیابی کاهش اوزون را انجام می دهد. نتیجه همکاری بین المللی بلندمدت دیده می شود. محدودیت انتشار گازهای گلخانه ای اثر گذاشته است. دهه ها تلاش به نتیجه رسیده است.
بولتن تازه در 16 سپتامبر منتشر شد. این تاریخ چهلمین سالگرد کنوانسیون وین بود. این توافق در سال 1980 بین چندین کشور شکل گرفت. اکنون شمار طرف ها به 116 کشور رسیده است. هدف مطالعه هماهنگ لایه اوزون بود. سپس پروتکل مونترال در سال 1987 آمد. این معاهده تولید مواد مخرب اوزون را متوقف کرد. کشورها به صورت مرحله ای این مواد را حذف کردند.
پروتکل مونترال یک موفقیت بزرگ بود. بیش از 99 درصد تولید و مصرف مواد کنترل شده حذف شد. نمونه روشن کلروفلوئوروکربن ها یا CFC ها بودند. این مواد در یخچال ها و تهویه مطبوع استفاده می شدند. در اسپری های آئروسل نیز کاربرد داشتند. اگر این مسیر ادامه یابد لایه اوزون برمی گردد. زمان بازگشت تا میانه قرن بیست و یکم پیش بینی شده است. خطر سرطان پوست می تواند کاهش یابد. خطر آب مروارید نیز کم می شود. آسیب به اکوسیستم ها نیز کمتر خواهد شد. همه این ها به کاهش پرتو فرابنفش مربوط است.
هر بهار جنوبی سوراخ جنوبگان ظاهر می شود. در این منطقه نازک شدن اوزون شدید است. عمق سوراخ در سال 2024 پایین تر از میانگین 1990 تا 2020 بود. این خبر برای محیط زیست بسیار مهم است. این کاهش یک پیروزی برای سیاره ما است.
گزارش به جبهه دیگری هم اشاره کرد. مبارزه با تغییرات اقلیمی پیش می رود. اصلاحیه کیگالی در سال 2016 تصویب شد. این اصلاحیه به پروتکل مونترال افزوده شد. کشورها حذف هیدروفلوئوروکربن ها یا HFC ها را پذیرفتند. HFC ها اوزون را تخریب نمی کنند. اما گرما را در جو به دام می اندازند. تاکنون 164 طرف این اصلاحیه را تصویب کرده اند. با اجرای کامل می توان تا 0.5 درجه سانتی گراد گرمایش را تا پایان قرن کم کرد. این عدد برای آینده زمین بسیار اثرگذار است.
زمانبندی بهبود و آثار سلامت و اقلیم
ارزیابی های سال 2022 سازمان جهانی هواشناسی روشن بود. بازگشت به مقادیر پیش از سوراخ اوزون ممکن است. منظور همان وضعیت دهه 1980 است. زمان بندی برای هر منطقه فرق می کند. جنوبگان تا سال 2066 به آن سطح می رسد. قطب شمال تا سال 2045 باز می گردد. بقیه جهان تا سال 2040 به آن وضعیت نزدیک می شوند. ارزیابی بعدی در سال 2026 انجام می شود. امید می رود تعهد جهانی ادامه یابد. محدود کردن انتشارهای زیان بار باید ادامه پیدا کند. با این کار پیش بینی ها به واقعیت نزدیک می شوند.
گزارش کامل سازمان جهانی هواشناسی در دسترس است. مطالعه مستقیم منبع تصویر دقیق تری می دهد. این گزارش مرجع روند ترمیم اوزون است. ادامه همکاری کشورها کلید موفقیت باقی می ماند.
