پایداری سامانه‌های بانکی و زیرساخت پرداخت الکترونیک نقش حیاتی در چرخه اقتصادی روزمره کشور ایفا می‌کند. هرگونه اختلال در عملکرد سرورها و شبکه مالی، فراتر از یک چالش تکنولوژیک ساده بوده و مستقیما تداوم کسب‌وکارها را با خطر مواجه می‌سازد. در سال‌های اخیر، محدودیت‌های اقتصادی و کاهش منابع سرمایه‌گذاری موجب شده تا اولویت اصلی از احداث مراکزداده جدید به سمت حفظ پایداری عملیاتی ظرفیت‌های موجود تغییر یابد.
بررسی‌های کارشناسی در حوزه زیرساخت دیجیتال صنعت مالی نشان می‌دهد که فرسودگی سخت‌افزاری به نقطه حساسی رسیده است. مدیر ارشد کسب‌وکار زیرساخت دیجیتال فناپ زیرساخت برآورد می‌کند که حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد تجهیزات زیرساخت فناوری اطلاعات صنعت مالی کشور بیش از پنج سال عمر دارند. در ادبیات مهندسی شبکه، تجهیزاتی که بیش از این مدت فعال بوده‌اند با افت شدید بهره‌وری مواجه می‌شوند و نوسازی این حجم از تجهیزات نیازمند منابع ارزی قابل توجهی است که در شرایط فعلی تامین آن به آسانی ممکن نیست.
چالش‌های فنی در نوسازی مراکز داده قدیمی چیست؟
نوسازی زیرساخت مالی تنها به خرید سرور جدید محدود نمی‌شود بلکه تمام سیستم‌های جانبی را به چالش می‌کشد. برای نمونه، تجهیزات قدیمی برای توان مصرفی ۵ تا ۷ کیلووات در هر رک طراحی شده‌اند، در حالی که میزبانی پردازش‌های مدرن نیازمند حداقل ۱۰ کیلووات توان برقی و سیستم‌های سرمایه‌گذاری پیشرفته‌تر است. بدون ارتقای زیرساخت‌های برقی و حرارتی، ورود قطعات جدید تنها باعث فشار حرارتی و استهلاک زودرس خواهد شد.
علاوه بر تامین تجهیزات شبکه در ایران، پایداری عملیاتی در برابر اختلالات خارجی اهمیت دوچندانی یافته است. تمرکز بر ایجاد سایت‌های پشتیبان و افزایش افزونگی شبکه تنها راهکار مطمئن برای جلوگیری از توقف سرویس‌دهی در زمان قطعی برق یا حملات سایبری محسوب می‌شود.
چرا بانک‌های ایران در توسعه رایانش ابری با مانع مواجهند؟
کند بودن روند بهره‌گیری از رایانش ابری در شبکه بانکی کشور بیشتر ریشه در ساختارهای حفاظتی و الزامات نظارتی دارد. نهادهای مالی به دلیل دغدغه‌های امنیتی، تمایل شدیدی دارند تا تمامی داده‌های خود را در مراکز داده اختصاصی نگهداری کنند که این امر به کاهش کارایی سرمایه‌گذاری در بخش فناوری انجامیده است.
توسعه ابزارهای ابری خصوصی و ترکیبی می‌تواند بخشی از فشار موجود بر سخت‌افزارهای فرسوده را کاهش دهد. با این حال، مسائل دیگری نظیر بحران آب مراکز داده و نوسانات تامین انرژی در فصول مختلف، نیاز به تمرکززدایی جغرافیایی مراکز داده از پایتخت را پررنگ‌تر کرده است.
آینده پایداری شبکه بانکی در برابر نوسانات انرژی چگونه خواهد بود؟
پاسخ‌گویی به تقاضای فزاینده خدمات آنلاین در افق ۳ تا ۵ ساله مستلزم دو برابر شدن ظرفیت قابل اتکای زیرساخت‌ها است. تحقق این هدف بدون اصلاح سیاست‌های تخصیص ارز و پذیرش مدل‌های اشتراکی امکان‌پذیر نخواهد بود. صنعت مالی باید بین نوسازی موضعی قطعات و بازطراحی کلان معماری دست به انتخابی تعیین‌کننده بزند.
