برخی از نقاط نورانی مرموز در سپیده دم کیهان شاید نوعی از اجرام باشند که تاکنون هیچ کس ندیده است. بررسی تازه روی یک «نقطه قرمز کوچک» یا LRD که با نام The Cliff شناخته می شود، نشان می دهد این نورها ممکن است سیاهچاله های عظیمی باشند که در میان ابرهای چگال گاز هیدروژن پنهان شده اند؛ ساختاری که بیشتر شبیه ستاره ای با جوی پرآشوب به نظر می رسد.
این فرضیه می تواند پاسخی برای معمایی باشد که اخترشناسان مدت ها با آن درگیر بوده اند. در نور LRD ها یک شکست مشخص به نام شکست بالمر دیده می شود که باعث می شود این اجرام مانند کهکشان هایی بسیار پیر به نظر برسند؛ پیرتر از آنچه با سن واقعی جهان همخوانی داشته باشد.
شکست بالمر و معمای ستاره های نوع A
شکست بالمر یک تغییر شدید در طیف نوری اجرام است که در بخش فرابنفش رخ می دهد. در این بخش شدت نور کوتاه موج به شکل محسوسی کمتر از نور بلند موج می شود. این پدیده به دلیل جذب نور توسط اتم های هیدروژن شکل می گیرد.
کهکشان هایی که شکست بالمر قوی دارند معمولا سرشار از ستاره های نوع A هستند. این ستاره ها دقیقا همان دمایی را دارند که بتوانند نور در آن طول موج را جذب کنند. اما مشکل اینجاست که ستاره های A پس از ستاره های داغ و پرجرم O و B ظاهر می شوند، یعنی کهکشان باید زمان کافی برای پیر شدن پیدا کرده باشد. حال آنکه LRD ها تنها حدود 600 میلیون سال پس از مهبانگ (بیگ بنگ) شکل گرفته اند.
به همین دلیل دانشمندان نمی توانند این نورها را به سادگی به کهکشان های عادی نسبت دهند. ایده های مختلفی از جمله سیاهچاله های اولیه یا بذر ستاره های ابرپرجرم مطرح شده، اما هیچ کدام توضیح کاملی ارائه نداده اند.
مدل تازه ستاره های سیاهچاله ای
پژوهشگران به رهبری آنا د گراف از موسسه اخترشناسی ماکس پلانک آلمان، برای توضیح داده های The Cliff مدلی تازه ارائه کردند. این مدل «ستاره سیاهچاله ای» نام گرفت. در این ساختار یک سیاهچاله ابرپرجرم در مرکز قرار دارد که از قرص برافزایشی اطراف خود تغذیه می کند. این هسته با لایه ای ضخیم از گاز هیدروژن احاطه شده و در اثر حرارت، نوری شبیه یک ستاره ساطع می کند.
به جای همجوشی هسته ای که در ستاره های معمولی رخ می دهد، اینجا سیاهچاله انرژی تولید می کند. ترکیب تابش سیاهچاله و جذب گاز هیدروژن موجب ایجاد همان شکست بالمر قوی می شود. شبیه سازی ها نشان داده اند که این مدل طیف نوری The Cliff را به خوبی بازسازی می کند.
به بیان ساده، ممکن است بخشی از نقاط سرخ کوچک در ابتدای جهان در واقع این ستاره های سیاهچاله ای باشند، اجرامی که هم ظاهر یک ستاره را دارند و هم ماهیت یک سیاهچاله فعال.
قدمی به سوی درک بهتر آغاز کیهان
البته این فرضیه هنوز در حد یک مدل است و برای تأیید آن نیاز به داده های بیشتری داریم. پرسش های بزرگی همچنان بی پاسخ مانده اند: این اجرام چگونه شکل می گیرند؟ چه زمانی به وجود می آیند؟ و چه ویژگی های دیگری در طیف نوری شان می تواند وجودشان را اثبات کند؟
با این حال یافته های جدید نشان می دهد لازم نیست درک فعلی ما از تکامل کیهان را زیر سوال ببریم. ستاره های سیاهچاله ای می توانند حلقه گمشده ای باشند که توضیحی ساده تر برای LRD ها ارائه می دهند.
به گفته تیم پژوهشی، The Cliff بهترین نمونه برای آزمایش مدل های آینده درباره هسته های فعال و ستاره های سیاهچاله ای است. این جرم با فاصله ای معادل 11.9 میلیارد سال نوری و طیفی بی سابقه، اکنون به مرجعی کلیدی برای اخترشناسان تبدیل شده است.
به نظر می رسد جهان همچنان رازهای بسیاری در دل خود پنهان کرده و کشف این نوع ستاره های عجیب می تواند راهی تازه برای فهم تاریخ کیهان بگشاید.
