ماندگاری یک دستگاه، بهویژه وقتی صحبت از باتری میشود، به نحوه مراقبت از آن بستگی دارد. با ظهور باتریهای لیتیوم یون، تلفنها و تبلتهای امروزی هم سبکتر شدهاند و هم ظرفیت بیشتری پیدا کردهاند. این باتریها نسبت به نسلهای قدیمیتر انرژی بیشتری را در حجم کوچکتری ذخیره میکنند و برخلاف باتریهای نیکل کادمیوم، دچار حافظه شارژ نمیشوند. به زبان ساده، این نوع باتریها نیازی ندارند هر بار تا صفر خالی شوند تا دوباره شارژ کامل انجام شود.
اما با وجود این پیشرفتها، هنوز هم نحوه شارژ و نگهداری باتری اهمیت زیادی دارد. مثلا وصل گذاشتن تبلت یا موبایل به شارژر برای مدت طولانی، هرچند به خودی خود باعث خرابی فوری نمیشود، اما اگر بهصورت مداوم تکرار شود، میتواند روی سلامت باتری تاثیر منفی بگذارد. دلیلش این است که وقتی دستگاه به 100 درصد شارژ میرسد، جریان برق متوقف میشود، اما حالت شارژ قطرهای ادامه پیدا میکند و این حالت باعث افزایش دما و استرس حرارتی روی سلولهای باتری میشود.
در نتیجه، اگرچه بسیاری از دستگاههای امروزی هوشمندانه از شارژ اضافی جلوگیری میکنند، اما رفتار کاربر هنوز نقش مهمی در طول عمر باتری دارد. هر چه دفعات تخلیه کامل باتری کمتر باشد، عمر آن بیشتر میشود. با این حال، بسیاری از کاربران عادتهایی دارند که به مرور زمان باتری تبلت اندرویدیشان را ضعیف میکند. در ادامه سه عادت اشتباه رایج و روش درست جایگزین آنها را بررسی میکنیم.
شارژ تا صد درصد در هر بار استفاده
حتی اگر درباره ماندن طولانی دستگاه در شارژ اختلاف نظر وجود داشته باشد، تقریبا تمام کارشناسان باتری روی یک اصل توافق دارند: دستگاههای مدرن بهتر است بین 20 تا 80 درصد شارژ نگهداری شوند و نه کمتر و نه بیشتر. شارژ کامل یا تخلیه کامل، فشار شیمیایی زیادی به سلولهای داخلی وارد میکند و به مرور ظرفیت آنها را کاهش میدهد.
تحقیقات جدید نشان دادهاند که اگر باتریها در محدوده میانی نگه داشته شوند، طول عمرشان چندین برابر افزایش پیدا میکند. هرچند هنوز در مرحله تحقیقاتی است، اما همین حالا هم میتوان با رعایت این بازه شارژ، از فرسودگی سریع باتری جلوگیری کرد.
اگر عادت دارید تبلت را همیشه تا 100 درصد شارژ کنید یا ساعتها در شارژ بگذارید، باید بدانید تکرار این رفتار در بلندمدت باعث افت ظرفیت باتری میشود. حتما تجربه کردهاید که یک تبلت یا گوشی قدیمی با وجود شارژ کامل، خیلی زود خاموش میشود. دلیلش همین فشار تدریجی به سلولهای داخلی است. وقتی باتری ظرفیت اصلی خود را از دست بدهد، حتی با شارژ کامل، نیمی از زمان اولیه هم دوام نمیآورد.
بنابراین، بهتر است دستگاه را زمانی از شارژ بکشید که به حدود 80 درصد رسیده و اجازه ندهید شارژ به زیر 20 درصد برسد. اگر فناوریهای جدیدی که دانشمندان روی آن کار میکنند به بازار برسد، مثل باتریهای لیتیوم یون تقویتشده با الگوریتم هوشمند، شاید در آینده دیگر نگران چنین مشکلاتی نباشیم.
رها کردن دستگاه با باتری خالی
گاهی پیش میآید تبلت یا گوشی مدت زیادی بلااستفاده میماند. در این حالت، شارژ آن کمکم تخلیه میشود تا جایی که کاملا خاموش میگردد. این اتفاق ساده بهظاهر بیاهمیت، میتواند به سلولهای باتری آسیب جدی بزند. باتریهای لیتیوم یون نباید برای مدت طولانی در حالت خالی رها شوند، چون این وضعیت باعث اکسید شدن و خرابی سلولها میشود.
اگر تبلت یا گوشی برای هفتهها یا ماهها بدون شارژ بماند، احتمال دارد ظرفیت ذخیره انرژی آن کاهش یابد و حتی دیگر شارژ نشود. بهترین راه جلوگیری از این اتفاق، نگه داشتن شارژ بالای 20 درصد است. اگر میدانید که برای مدتی از دستگاه استفاده نمیکنید، آن را در حالی که مقداری شارژ دارد خاموش کنید. در حالت خاموش، سرعت تخلیه باتری بسیار کمتر است.
همچنین بهتر است هر چند هفته یکبار دستگاه را روشن کرده و کمی شارژ کنید. این کار از تخریب شیمیایی سلولها جلوگیری میکند. اگر برای مدت طولانی از شهر یا خانه دور میمانید، حتما پیش از رفتن دستگاه را در شرایط شارژ مناسب خاموش کنید تا بعدا دچار باتری مرده نشوید.
استفاده از شارژر یا کابل نامناسب
یکی دیگر از اشتباههای رایج، استفاده از شارژرهای ارزان یا نامناسب است. هر دستگاه مشخصات شارژ مخصوص به خود را دارد و شرکت سازنده نوع ولتاژ و آمپر مناسب را در دفترچه راهنما ذکر میکند. استفاده از شارژر متفرقه یا غیر استاندارد ممکن است ولتاژ ناپایدار به باتری برساند و باعث افزایش دما یا حتی آسیب فیزیکی شود.
کابل شارژ نیز نقش مهمی دارد. کابلهای فرسوده، خمشده یا پاره میتوانند باعث نوسان جریان شوند و باتری را تحت فشار قرار دهند. اگر در هنگام شارژ متوجه شدید که اتصال برق مدام قطع و وصل میشود، این نشانه آسیب کابل است و باید فورا تعویض شود.
نوسانات مکرر برق، علاوه بر آسیب رساندن به باتری، ممکن است به برد اصلی دستگاه نیز لطمه بزند. اگر قصد دارید از تبلت خود برای مدت طولانی استفاده کنید، همیشه از شارژر اصلی یا مدلهای تاییدشده برند استفاده کنید.
در سالهای اخیر دانشمندان روی طراحی نسل جدیدی از باتریها کار میکنند، مانند باتریهای آبپایه که ظرفیت بیشتری دارند و از مواد ایمنتر ساخته میشوند. شاید در آینده نزدیک، چنین فناوریهایی باعث شوند دیگر دغدغه خرابی یا فرسودگی باتری وجود نداشته باشد.
اما تا آن زمان، بهترین کار این است که با چند رفتار ساده و هوشمندانه، از باتری دستگاه خود مراقبت کنید. رعایت سه قانون طلایی یعنی شارژ نکردن تا صد درصد، خالی نکردن کامل باتری و استفاده از تجهیزات استاندارد، میتواند تفاوت بزرگی در طول عمر تبلت اندرویدی شما ایجاد کند. وقتی از باتری درست نگهداری شود، دستگاه نهتنها بیشتر دوام میآورد بلکه سرعت و کارایی آن هم در طول زمان حفظ میشود.
