در جنگ‌های امروز، پهپادهای بدون سرنشین و تانک‌های خودکار جای هواپیماها و خودروهای سنتی را گرفته‌اند. پهپادهایی که با موتورهای راکتی می‌توانند تقریبا با سرعت صوت حرکت کنند و در قالب گروه‌های چندصدتایی، آسمان را پر کنند. کنترل آن‌ها از راه دور است و تعدادشان آن‌قدر زیاد میشود که هر سیستم دفاعی کلاسیک را از کار می‌اندازد.
اما حالا سلاحی تازه برای مقابله با این تهدیدها ساخته شده است. نام آن لئونیداس ای آر است. یک ربات جنگی خودران آمریکایی که با استفاده از امواج مایکروویو قوی، پهپادها را در کسری از ثانیه نابود میکند. این پروژه حاصل همکاری دو شرکت اپیروس و جنرال داینامیکس است و می‌تواند نقطه عطفی در فناوری جنگ الکترونیک باشد.
به جای شلیک گلوله یا استفاده از موشک های گران قیمت، این ربات مستقیما سراغ نقطه ضعف پهپادها می رود: مدار الکترونیکی درون آن‌ها. کافی است چند پالس از امواج مایکروویو روی هدف تابانده شود تا سیستم کنترل آن از کار بیفتد و پهپاد مانند تکه‌ای آهن سقوط کند. این روش علاوه بر دقت بالا، خطر آسیب به محیط اطراف را به حداقل می‌رساند.
قدرت امواج لئونیداس و فناوری پشت آن
ربات لئونیداس ای آر از دو بخش اصلی ساخته شده است. شاسی زرهی ۱۰ تنی که جنرال داینامیکس با نام تی آر ایکس طراحی کرده و می‌تواند در زمین‌های ناهموار حرکت کند. بخش دوم هم سامانه مایکروویو پرقدرت اپیروس است که روی آن نصب میشود. این سامانه در واقع همان نوع انرژی مایکروویوی است که در مایکروویو آشپزخانه تولید میشود، اما با قدرتی چند میلیون برابر و در یک مسیر متمرکز.
وقتی هدف در محدوده قرار می‌گیرد، سیستم به‌صورت خودکار جهت را تنظیم میکند و پالس نامرئی از انرژی پرقدرت مایکروویو را به سمت آن می‌فرستد. این امواج از بدنه پهپاد عبور کرده و مستقیما به مدارهای درونی آن برخورد می‌کنند. در چند هزارم ثانیه همه چیز درون دستگاه می‌سوزد و پهپاد بدون هیچ انفجاری از آسمان سقوط میکند.
طبق ویدیو منتشرشده در کانال یوتیوب اپیروس، این سامانه توانسته گروهی از پهپادهای مختلف را تنها در یک ثانیه نابود کند. هیچ صدایی از شلیک شنیده نمی‌شود و آسمان ناگهان از پهپاد خالی میشود. چنین دقتی در میدان نبرد به معنای کاهش تلفات جانبی و محافظت بیشتر از نیروهای خودی است.
مزیت مهم دیگر، قابلیت تنظیم فرکانس و برد شلیک است. اپراتور می‌تواند محدوده اثر امواج را طوری تنظیم کند که روی پهپادهای متحد تأثیر نگذارد. سیستم رادار ۳۶۰ درجه هم هر تهدید نزدیک را شناسایی میکند و حتی اگر اپراتور حضور نداشته باشد، به‌صورت خودکار هدف را از بین می‌برد.
چرا امواج مایکروویو در جنگ آینده اهمیت دارند؟
در دهه اخیر ارتش های بزرگ دنیا از جمله آمریکا، چین و روسیه به سمت سلاح های انرژی محور رفته‌اند. دلیل ساده است: سرعت عمل بالا، هزینه کمتر و حذف مهمات فیزیکی. سلاح هایی مثل لیزر و مایکروویو می‌توانند بدون انبار مهمات کار کنند و فقط به منبع برق نیاز دارند. در میدان جنگ مدرن، این یعنی برتری تاکتیکی و دوام بیشتر.
در میدان هایی که صدها پهپاد کوچک می‌توانند هم‌زمان به سمت هدف حرکت کنند، استفاده از موشک یا توپخانه عملا بی‌فایده است. هر گلوله فقط یک هدف را از بین می‌برد، اما امواج مایکروویو در یک لحظه ده‌ها هدف را از کار می‌اندازند. این همان چیزی است که لئونیداس را به کابوس پهپادها تبدیل میکند.
در آینده نزدیک، چنین ربات‌هایی می‌توانند در مرزها یا اطراف مراکز حساس مستقر شوند. از تأسیسات نظامی گرفته تا فرودگاه‌ها و پالایشگاه ها. حتی احتمال دارد نسخه‌های سبک‌تر برای محافظت از کاروان های نظامی یا پایگاه های موقت ساخته شوند.
فناوری مشابهی هم اکنون در مرحله آزمایش برای نیروی هوایی آمریکا استفاده میشود تا از جنگنده‌ها در برابر حملات پهپاد محافظت کند. سیستم های دریایی نیز در حال طراحی‌اند تا کشتی ها را در برابر قایق‌های خودران و پهپادهای انفجاری حفظ کنند.
آیا ربات لئونیداس می‌تواند آینده نبرد را تغییر دهد؟
اگرچه فناوری امواج مایکروویو چیز تازه‌ای نیست، اما استفاده از آن به‌صورت خودکار روی پلتفرمی زرهی، گام بزرگی در خودمختاری سلاح ها به شمار می‌آید. ربات لئونیداس می‌تواند بدون دخالت انسان هدف را شناسایی و نابود کند. البته همین موضوع باعث نگرانی‌هایی درباره اخلاق جنگی و میزان کنترل انسان بر سلاح های خودکار شده است.
با این حال، بسیاری از تحلیلگران نظامی معتقدند که سلاح های مبتنی بر انرژی جایگزین نسل فعلی خواهند شد. هزینه هر شلیک عملا نزدیک به صفر است و تنها محدودیت، منبع انرژی و ظرفیت باتری یا ژنراتور خواهد بود. اگر فناوری ذخیره انرژی پیشرفت کند، این سلاح‌ها می‌توانند ساعت‌ها بدون توقف کار کنند.
اپیروس اعلام کرده که نسخه های بعدی لئونیداس با برد بیشتر و توان پردازش سریع‌تر در راه است. این یعنی در آینده نه‌چندان دور ممکن است ربات هایی مانند لئونیداس بتوانند یک آسمان کامل از پهپادهای دشمن را در چند ثانیه پاک کنند.
در دنیایی که نبردهای آینده با پهپاد، هوش مصنوعی و خودکارسازی تعریف می‌شوند، ربات مایکروویوی ۱۰ تنی اپیروس نمادی از ترکیب علم و استراتژی است. سلاحی که شاید سکوت کند، اما در میدان جنگ، صدای آن بلندتر از هر انفجاری شنیده خواهد شد.
