اپل همیشه استاد ساخت محصولاتی با کیفیت بالا و طراحی چشم نواز است. اما هر بار که یک نسل جدید از تراشه هایش معرفی می شود، سوالی در ذهن بسیاری از کاربران شکل می گیرد: آیا واقعا با یک پیشرفت بزرگ روبه‌رو هستیم، یا فقط تبلیغات و هیاهوی همیشگی اپل تکرار شده؟
این بار نوبت به تراشه M5 رسیده؛ تراشه ای که قرار است در مک بوک پرو 14 اینچی، آیپد پروهای جدید 11 و 13 اینچی و هدست ویژن پرو استفاده شود. اما نگاهی دقیق تر به اطلاعات رسمی اپل نشان می دهد که M5 بیشتر شبیه ادامه مسیر نسل قبل است تا جهشی انقلابی در دنیای پردازنده ها.
چه چیز تازه ای در M5 وجود دارد؟
اپل در M5 برای اولین بار از «شتاب دهنده های عصبی» در هسته های گرافیکی استفاده کرده است؛ قابلیتی که پیش تر شرکت هایی مثل اینتل، ای ام دی و انویدیا سراغ آن رفته بودند. این ویژگی می تواند باعث شود عملکرد گرافیکی در بازی ها و برنامه هایی که از پردازش هوش مصنوعی استفاده می کنند، بهتر شود.
طبق گفته اپل، پردازنده گرافیکی نسل جدید در M5 تا 30 درصد سریع تر از M4 و حدود 2.5 برابر سریع تر از M1 است. در بخش پردازنده اصلی هم گفته شده عملکرد چند هسته ای تا 15 درصد بهتر شده است. پهنای باند حافظه نیز به 153 گیگابایت بر ثانیه رسیده که حدود 30 درصد بیشتر از M4 است.
اعداد جذابی هستند، اما نکته اینجاست که اپل هیچ توضیحی نداده این آمار از چه آزمون هایی به دست آمده. بنابراین تفسیر دقیق آنها ممکن نیست.
چرا این پیشرفت ها آنقدر که به نظر می رسند مهم نیستند؟
در دومین جمله از بیانیه اپل درباره M5 نوشته شده: «ساخته شده با فناوری نسل سوم سه نانومتری». به زبان ساده یعنی M5 با همان فناوری ساختی تولید شده که سه نسل قبل هم در M4 و M3 استفاده شده بود. وقتی فناوری ساخت تراشه ثابت بماند، جهش بزرگ در عملکرد اتفاق نمی افتد.
شرکت هایی مثل اینتل و ای ام دی در معرفی پردازنده های خود معمولا نمودارها و تست های واقعی منتشر می کنند تا نشان دهند در چه برنامه هایی چقدر سریع تر شده اند. اما اپل همیشه فقط می گوید «تا 15 درصد سریع تر» یا «تا 30 درصد بهتر» بدون اینکه بگوید در چه شرایطی.
به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان معتقدند که M5 بیشتر یک نسخه ارتقایافته از M4 است تا یک تراشه کاملا جدید. شاید نام مناسب تر برای آن «M4 پلاس» یا «M4 مخصوص هوش مصنوعی» باشد.
تمرکز روی هوش مصنوعی، اما بدون نتیجه بزرگ
بزرگ ترین تغییر در M5 مربوط به توانایی های پردازش عصبی است. اما واقعیت این است که تعداد کمی از برنامه های مک بوک یا آیپد از موتور عصبی اپل استفاده می کنند. اپل شرکت سخت افزاری بسیار قدرتمندی است، اما در زمینه هوش مصنوعی هنوز فاصله زیادی با غول هایی مثل انویدیا دارد.
انویدیا با زبان برنامه نویسی CUDA و کارت های گرافیکی مخصوص خود، عملا ستون فقرات دنیای هوش مصنوعی را ساخته است. بنابراین حتی اگر اپل تراشه ای با شتاب دهنده های عصبی بسازد، در عمل تاثیر زیادی بر دنیای واقعی ندارد، چون بیشتر توسعه دهندگان و شرکت ها از اکوسیستم انویدیا استفاده می کنند.
به بیان ساده، توان هوش مصنوعی M5 در کاربردهای روزمره تقریبا محسوس نخواهد بود. کاربران عادی هنگام کار با آیپد یا مک بوک جدید، تفاوت زیادی با نسل قبل احساس نمی کنند.
آیا اپل باید معرفی M5 را عقب می انداخت؟
شاید بله. اگر اپل کمی صبر می کرد و تراشه بعدی را با فناوری ساخت 2 نانومتری TSMC عرضه می کرد، می توانست پیشرفت واقعی را نشان دهد. تولید این فناوری از سال 2026 شروع می شود و می توانست جهشی چشمگیر در سرعت و بازدهی ایجاد کند.
اما اپل نمی خواست از رقبا در حوزه هوش مصنوعی عقب بماند. فشار رقابتی و فضای پر سر و صدای این حوزه باعث شد M5 زودتر از موعد عرضه شود؛ در حالی که از نظر فنی تفاوت بزرگی با نسل قبل ندارد.
اپل در پنج سال گذشته با تراشه های سری M توانست مسیر جدیدی بسازد و وابستگی خود را به اینتل پایان دهد. اما حالا که سه نسل پیاپی از همان فناوری سه نانومتری استفاده کرده، این حرکت کمی کند شده است.
اپل برای ادامه موفقیت، باید چیزی فراتر از تبلیغات و شعار ارائه دهد. M5 تراشه ای قوی است، اما نه آنقدر که نامش را در تاریخ ماندگار کند. برای بیشتر کاربران، تفاوت بین M4 و M5 آنقدر اندک است که شاید خرید نسل قبلی انتخاب منطقی تری باشد.
در نهایت، M5 نه شکست است و نه شاهکار. فقط یک گام کوچک دیگر در مسیر اپلی است که بیش از هر زمان دیگری زیر فشار انتظارات بزرگ قرار دارد.
