هر استاد، دانشآموز یا دانشجویی برای یک بار هم که شده قطع صدا، تاخیر در تصویر یا افت سرعت را میان کلاس آنلاین تجربه کرده است. با این حال تصور کنید پلتفرمهایی وجود دارند که بدون هیچ دردسری، کلاسها را با سرعتی پایدار و بدون اختلال برگزار میکنند. در دنیای امروز، آموزش آنلاین شامل پلتفرمهای متعددی است؛ اما فقط بعضی از آنها ارزش اعتماد کردن دارند. در این مقاله همراه ما باشید تا با بهترین پلتفرمهای برگزاری کلاس آنلاین آشنا شوید.
بهترین پلتفرمهای برگزاری کلاس آنلاین ایرانی
در سالهای اخیر، پلتفرمهای ایرانی برگزاری کلاس آنلاین حسابی پیشرفت کردند و نهتنها در رقابت با نمونههای خارجی هستند، بلکه امکانات بیشتر و پشتیبانی قویتری نسبت به قبل ارائه میدهند. در ادامه برخی از این پلتفرمها را بررسی میکنیم.
الوکام
بدونشک اگر لقب کاملترین سامانه ایرانی برگزاری کلاس آنلاین را به الوکام بدهیم، اغراق نیست؛ زیرا در پلنهای خود از کلاسها تا ۴۰۰۰ کاربر پشتیبانی میکند. همچنین در کنار سامانههای مدیریت آموزش الوکام پلاس خود، نسخه سازمانی هم دارد که بهطور تخصصی برای مراکز آموزشی، دانشگاهها، بوت کمپها و… طراحی میشوند. البته در سامانه الوکام، کاربران امکان استفاده از اشتراک رایگان ۵ کاربره را به مدت یک سال دارند. پلنهای کلاس آنلاین سامانه الوکام در برخی موارد مانند بازه زمانی، تعداد کاربران و… تفاوت دارند؛ اما بهطور کلی امکانات کلاسهای این پلتفرم عبارتند از:
- امکان برگزاری آزمون و نظرسنجی برای شرکتکنندگان
- امکان گروهبندی برای تفکیک شرکتکنندگان در گروههای مجزا
- دارای قابلیت تبدیل گفتار به متن بهعنوان دستیاری برای ناشنوایان
- دارای قابلیت واترمارک برای حفظ حقوق برگزارکننده و جلوگیری از سرقت محتوا
- ارائه خدمات اختصاصی و شخصیسازی از جمله سرور اختصاصی، لوگو سازمانی و دامنه اختصاصی و آیفریم برای برگزاری کلاس یا دوره مجازی
- ارائه پشتیبانی از ۸ صبح تا ۱۲ شب به برگزارکنندگان و شرکتکنندهها
- امکان حضور و غیاب و گزارش ورود و خروج کاربران
- مصرف اینترنت نیمبها
- امکان ارتقای سرویس از طریق پنل کاربری برای افزایش ظرفیت کلاس
- قابلیت وایتبرد برای نوشتن مطالب یا ترسیم نمودار

اسکای روم
یکی دیگر از پلتفرمهای ایرانی برگزارکننده کلاس آنلاین، اسکای روم است که تا کنون میلیونها رویداد در آن برگزار شدند. سرویسهای آموزشی اسکای روم از ۵ تا ۳۰۰۰ کاربر را پوشش میدهند. همچنین کاربران میتوانند پیش از خرید سرویس مورد نظر، از اشتراک رایگان این پلتفرم استفاده کنند. درست است که این سرویسها در تعداد کاربران و بازه زمانی استفاده تفاوتهایی دارند؛ اما در تمام سرویسها، زمان برگزاری نامحدود و نمایش تا ۴ ویدیو بهصورت همزمان امکانپذیر است. علاوهبر این کاربران در تمام سرویسهای اسکای روم میتوانند از امکانات زیر بهرهمند شوند:
- امکان ایجاد اتاق برای هر درس یا هر جلسه بهصورت نامحدود
- امکان نمایش تا ۱۰ ویدیو بهصورت همزمان در هر اتاق با خرید سرویسهای ویژه
- اختصاص ۵۰۰ مگابایت فضا بهصورت رایگان برای نگهداری فایلها تا ۳۰ روز پس از پایان مدت سرویسها
- ارائه دامنه اختصاصی، وبسرویسها و افزونهها، آیفریم و امکانات شخصیسازیشده
- ارائه پشتیبانی آنلاین
فراروم
یکی دیگر از پلتفرمهای ایرانی که با کمک آن میتوان کلاسهای آنلاین را برگزار کرد، فراروم نام دارد. این سامانه، پلنهای خود را برای برگزاری کلاسهای آنلاین بهصورت سرویس ساعتی یا نسخه آموزشگاهی ارائه میدهد. در سرویسهای ساعتی امکان حضور کاربران از ۵ تا ۱۰۰ نفر وجود دارد و در سرویسهای ویژه آموزشگاهها از ۱۰۰ تا ۸۰۰ نفر. البته نسخه آموزشگاهی سرویسهای فراروم هم در ۲ حالت پایه و با قابلیت ضبط ارائه میشوند. با خرید هر یک از این سرویسها، امکاناتی که در پلتفرم فراروم در اختیار کاربران قرار میگیرند، عبارتند از:
- قابلیت مانیتورینگ و نظارت بر تمام جلسات فعال با امکان جستجو
- امکان بارگذاری فایلهای متنوع در فرمتهای رایج
- ارائه پشتیبانی ۲۴ ساعته
- امکان پیادهسازی ویژگیهای مورد نظر کاربران بهصورت اختصاصی و شخصیسازی سازمانی
- قابلیت تعریف برنامه هفتگی برای کلاس مجازی در ساعات مشخصی از هفته
- امکان حضور و غیاب آنلاین و ارسال پیامک تاخیر یا غیبت برای شماره ثبتشده
بهترین پلتفرمهای برگزاری کلاس آنلاین خارجی
وقتی صحبت از اجرای کلاس آنلاین با پلتفرمهای خارجی میشود، نام چند پلتفرم همیشه در صدر فهرستها قرار میگیرد. ابزارهایی که علاوهبر کیفیت عالی صدا و تصویر، با امکانات تعاملی، ضبط جلسات و مدیریت کاربران بهصورت حرفهای، تجربه آموزش آنلاین را متحول کردند. برخی از بهترین پلتفرمهای خارجی که مناسب کلاس آنلاین هستند، عبارتند از:
Zoom
درست در سال ۲۰۱۱ بود که نرمافزار زوم طی همکاری سیسکو و WebEx ارائه شد. در نسخه رایگان این برنامه، برگزاری کلاس آنلاین با حداکثر ۱۰۰ کاربر و در مدتزمان ۴۰ دقیقه امکانپذیر است. برای افزایش تعداد کاربران و مدتزمان کلاسها هم میتوانید سرویس مورد نظرتان را تهیه کنید. برخی از امکاناتی که در نرمافزار Zoom در اختیار کاربران قرار میگیرند، عبارتند از:
- امکان برقراری تماس صوتی یا تصویری با مخاطبان برای برگزاری کلاس
- امکان اشتراکگذاری فایلهای انتخابی یا صفحهنمایش
- امکان ایجاد تعامل میان شرکتکنندگان کلاسها از طریق بازخوردهای کوتاهی مانند بلند کردن دست، تشویق، موافقت یا مخالفت با دیگران
- قابلیت چت خصوصی با هر کاربر بهصورت مجزا یا ساخت گروههای چند نفره برای گفتگو
- امکان پوشاندن تصویر پسزمینه هر کاربر با ساخت پسزمینه مجازی
- امکان ورود کاربران بدون نیاز به ساخت حساب کاربری و بهعنوان مهمان
Adobe Connect
ادوبی کانکت یکی از معروفترین پلتفرمها برای برگزاری کلاس آنلاین است که میتوان از آن در ۲ نسخه تحتوب یا اپلیکیشن استفاده کرد. نرمافزار ادوبی کانکت با سیستم عاملهای اندروید، ویندوز، لینوکس و حتی آیفون سازگاری دارد. سرویسهای غیررایگان Adobe Connect، برگزاری کلاسها را با حضور ۵ تا ۳۰۰۰ کاربر امکانپذیر میکنند.
امکانات پیشرفته، انعطافپذیری بالا، امنیت بالا و امکان توسعه نرمافزار باعث شدند که ادوبی کانکت جایگاه خاصی در محیطهای آموزشی و حرفهای پیدا کند. برخی از ویژگیهای Adobe Connect برای برگزاری کلاسهای مجازی عبارتند از:
- عدم نیاز به ساخت حساب کاربری برای ورود به کلاس
- امکان گفتگو در چتهای خصوصی و گروهی
- امکان طراحی جلسه بر اساس نیازهای خود با استفاده از ماژولهای مختلف مانند چت، تخته سفید، اشتراکگذاری فایل و اسلایدهای ارائه
- امکان توضیح مطالب یا رسم نمودار روی وایتبرد
- کیفیت بالا ویدیو و صدا
BigBlueButton
یکی دیگر از کاربردیترین پلتفرمهای آموزش آنلاین، BigBlueButton است که بهعنوان یک پلتفرم Open Source یا متن باز شناخته میشود. تاریخچه استفاده از این نرمافزار به سالها پیش بازمیگردد و از سال ۲۰۰۷ در اختیار کاربران برای برگزاری دورهها و کلاسهای آنلاین قرار گرفت.
در صورتی که خودتان قصد استفاده از این نرمافزار را روی سرور شخصیتان دارید، فقط باید هزینههای سرور را بپردازید و نرمافزار رایگان است. برخی از ویژگیهایی که در BigBlueButton وجود دارند، عبارتند از:
- امکان استفاده از تخته سفید توسط اساتید
- امکان ارسال پیام حین برگزاری کلاس
- قابلیت تقسیمبندی اعضای کلاس در گروههای دلخواه
بهترین پلتفرمهای برگزاری کلاس آنلاین رایگان
در دنیای آموزش آنلاین خیلی سخت میتوان پلتفرمهایی را پیدا کرد که هم رایگان باشند و هم بهترین امکانات را ارائه دهند. با این وجود چند ابزار شناختهشده جهانی وجود دارند که با امکانات مناسب، رابط کاربری آسان و کیفیت بالا میتوانند تجربه اساتید و فراگیران را بهبود ببخشند. ۲ تا از بهترین پلتفرمهای رایگان برای کلاس آنلاین شامل موارد زیر هستند.
گوگل میت
گوگل میت یکی از معروفترین ابزارها برای برگزاری کلاسهای مجازی بهصورت رایگان است که میتوان از آن در قالب نرمافزار اندروید، ios یا نسخه تحتوب استفاده کرد. بهدلیل ارتباط میان این پلتفرم با گوگل، برای ورود به آن به حساب کاربری گوگل نیاز دارید؛ اما بهطور کلی کار با آن خیلی سخت نیست و میتوانید از امکانات زیر استفاده کنید:
- امکان اطلاعرسانی زمان برگزاری کلاسها و همگامسازی با Google Calendar و Gmail
- امکان برگزاری جلسات آموزشی با حداکثر ۱۰۰ کاربر
- امکان به اشتراکگذاری فایلها و همگامسازی با Google Drive
Jitsi Meet
Jitsi Meet یک پلتفرم رایگان و متن باز است که میتوان بدون نیاز به نصب برنامه خاصی و از طریق مرورگر، از آن برای برگزاری جلسات و کلاسهای آنلاین استفاده کرد. این پلتفرم، بهترین گزینه برای مدارس، دانشگاهها و تیمهای کاری کوچک به حساب میآید؛ زیرا امنیت بالا و قابلیتهای مناسبی دارد. برای کنترل کامل دادهها و افزایش کیفیت ارتباط هم میتوانید آن را روی سرور شخصی نصب کنید. امکانات Jitsi Meet عبارتند از:
- ارائه در قالب اپلیکیشنهای اندروید و ios
- امکان قفلگذاری بر اتاقهای گفتگو
- امکان استریم کنفرانس روی YouTube live
- قابلیت یکپارچهسازی با نرمافزارهای دیگر
- نمایش میزان صحبت کردن مشارکت کنندگان
مقایسه بهترین پلتفرمهای برگزاری کلاس آنلاین ایرانی و خارجی
شما میتوانید با کمک جدول زیر، ویژگیها و امکانات پلتفرمهای ایرانی و خارجی را برای برگزاری کلاسهای آنلاین با یکدیگر مقایسه کنید:
| الوکام | اسکای روم | فراروم | Zoom | Adobe Connect | BigBlueButton | |
| رابط کاربری | ساده | ساده | ساده | ساده | نسبتا پیچیده | نسبتا پیچیده |
| تعداد کاربران رایگان | ۵ | بسته به پلن | ۵ | ۱۰۰ نفر | محدود در نسخه رایگان | وابسته به سرور |
| پشتیبانی از زبان فارسی | بله | بله | بله | محدود | بله | بله |
| اشتراکگذاری صفحهنمایش | بله | بله | بله | بله | بله | بله |
| امکانات تعامل | کامل | خوب | خوب | کامل | خوب | کامل |
| پایداری و سرعت در ایران | خوب | خوب | خوب | متوسط | وابسته به سرور | نسبتا پایین |
| ضبط جلسات | بله | با محدودیت | بله | بله | بله | بله |
| نیاز به نصب نرمافزار | خیر | خیر | خیر | بله | بله | خیر |
ویژگیهای بهترین پلتفرم برای برگزاری کلاس آنلاین
بهترین پلتفرم برای برپایی کلاس آنلاین از نظر همه کاربران یکسان نیست؛ زیرا برخی بهدنبال پلتفرمی رایگان و برخی بهدنبال امکانات بیشتر حتی با پرداخت هزینه هستند. با این وجود ویژگیهایی که به همه کاربران در انتخاب بهترین پلتفرم کمک میکنند، عبارتند از:
- امنیت بالا: در برخی از کلاسهای آنلاین اطلاعاتی رد و بدل میشوند که افشای آنها به ضرر آموزشدهنده است. بهترین پلتفرم، سایت یا نرمافزاری است که قویترین سیستمهای امنیتی را برای جلوگیری از درز اطلاعات جلسات یا کلاسهای آنلاین دارد.
- سرعت بالا: یکی از بزرگترین انگیزههای اساتید و فراگیران برای برگزاری دورهها و کلاسها بهصورت مجازی، سرعت بیشتر آنها نسبت به کلاسهای حضوری است. البته در صورتی که کاربران ساعتهای زیادی برای باز شدن صفحه منتظر نمانند. به همین دلیل بهترین پلتفرم، سایت یا نرمافزاری است که با استفاده از سرور با سرعت و پهنای باند بالا، پاسخ چندین کاربر را بهصورت همزمان میدهد.
- رابط کاربری آسان: بهترین پلتفرم باید بهگونهای ساده و قابل فهم طراحی شود که همه فراگیران و اساتید امکان استفاده از آن را داشته باشند. در واقع کاربران مختلف باید بدون نیاز به هیچگونه آموزش تخصصی، بتوانند از ابزارهای مختلف آن استفاده کنند.
- ارائه پشتیبانی قوی: بروز مشکلاتی مانند بیرون افتادن کاربران، عدم کار کردن ابزارها و… در برگزاری کلاسهای آنلاین طبیعی است. بنابراین بهترین پلتفرم باید پشتیبانی قوی و به زبان فارسی داشته باشد تا مشکلات کاربران برطرف شوند.
سخن پایانی
تا چند سال پیش، آموزش آنلاین فقط جایگزینی برای جبران عقبافتادگیهای درسی در کلاسهای حضوری یا حل تمرین و مسئلههای اضافی بود؛ اما امروز به بخش اصلی تدریس تبدیل شده است. به همین دلیل انتخاب بهترین پلتفرم برای برگزاری کلاس آنلاین ضروری است. این نکته را به یاد داشته باشید که در انتخاب بهترین پلتفرم فقط به ظاهر جذاب آن بسنده نکنید، بلکه پایداری، سرعت، امنیت، پشتیبانی و معیارهای دیگری را هم در نظر بگیرید. حتی برای خرید سرویس پلتفرم مورد نظرتان، حتما نسخه رایگان آن را امتحان کنید.

