تا همین ده سال پیش، خیلی از مردم تقریبا هر سال گوشی خود را عوض می کردند. دلیلش هم واضح بود؛ هر نسل از گوشی ها جهشی بزرگ نسبت به نسل قبلی داشت و تغییرشان واقعا حس می شد. اما حالا دیگر اینطور نیست. پیشرفت گوشی ها آرام تر شده و یک گوشی پنج ساله هم هنوز می تواند کاملا کارآمد باشد. شرکت هایی مثل گوگل با مدل Pixel 8 Pro حالا تا 7 سال به گوشی ها آپدیت امنیتی می دهند. سامسونگ هم همین مسیر را دنبال کرده و آیفون هم عمر مفیدی تقریبا مشابه دارد. حتی مقاومت بدنه و قابلیت تعمیرپذیری حالا به یکی از ویژگی های مهم در انتخاب گوشی تبدیل شده است.
با وجود این تغییرات، بیشتر کاربران هنوز بعد از حدود سه سال گوشی خود را تعویض می کنند. اما اگر بخواهید بیشتر از این مدت از گوشی استفاده کنید، مثلا پنج سال یا حتی هفت سال، چه کارهایی باید انجام دهید تا گوشی همچنان سالم، سریع و قابل اعتماد بماند؟
در ادامه راهکارهایی گفته شده که هم از نظر سخت افزاری و هم نرم افزاری کمک می کنند تا عمر گوشی شما چند برابر شود. این نکات برای گوشی های جدید و قدیمی به یک اندازه کاربرد دارند.
از قاب و محافظ صفحه استفاده کنید
با اینکه گوشی های جدید بسیار مقاوم تر شده اند، اما بی محافظ استفاده کردن از آن ها همچنان ریسک بالایی دارد. حتی مدل هایی مثل iPhone Air که بسیار سبک و باریک هستند هم ممکن است در اثر افتادن دچار شکستگی شوند. آزمایش های مختلف نشان داده اند که حتی افتادن از ارتفاع یک متر می تواند به راحتی صفحه نمایش گوشی های گران قیمت را بشکند. در تست های انجام شده توسط کانال PhoneBuff در یوتیوب، محافظ صفحه و قاب گوشی به شکل قابل توجهی از آسیب جلوگیری کردند.
محافظ صفحه در بسیاری از موارد ضربه را جذب می کند و خودش آسیب می بیند، اما صفحه اصلی سالم می ماند. البته کیفیت محافظ صفحه اهمیت زیادی دارد. محافظ های ارزان قیمت تنها تا حدی مفید هستند، اما به هر حال بهتر از نداشتن محافظ هستند.
قاب گوشی هم اهمیت زیادی دارد. در یکی از آزمایش های جالب کانال EverythingApplePro، گوشی های آیفون از برج 15 متری به پایین انداخته شدند. درحالی که مدل بدون قاب کاملا از بین رفت، همان گوشی با یک قاب ساده کاملا سالم ماند. شاید هیچ وقت گوشی از آن ارتفاع نیفتد، اما حتی یک سقوط از پله های سیمانی هم می تواند فاجعه باشد.
درست شارژ کردن باتری
دو نوع کاربر وجود دارد؛ کسانی که باتری گوشی را هرگز عوض نمی کنند و کسانی که بعد از چند سال باتری را تعویض می کنند. اگر شما از دسته اول هستید و می خواهید باتری تا سال ها سالم بماند، نحوه شارژ کردن نقش مهمی دارد.
اشتباه بزرگ بیشتر کاربران این است که همیشه باتری را تا 100 درصد پر و سپس کاملا خالی می کنند. بهترین محدوده برای باتری های لیتیومی بین 40 تا 80 درصد است. حتی اگر سطح شارژ بین 20 تا 90 درصد نگه داشته شود، عمر باتری به شکل چشمگیری افزایش پیدا می کند.
در گوشی های آیفون قابلیت Optimized Battery Charging وجود دارد که به طور هوشمند شارژ را تنظیم می کند تا باتری کمتر تحت فشار باشد. در گوشی های اندرویدی جدید مثل اندروید 15 هم گزینه Charging Optimization همین کار را انجام می دهد.
اما اگر قصد دارید بعد از دو یا سه سال باتری را تعویض کنید، می توانید از شارژ کامل 100 درصد استفاده کنید و باتری را تا پایان عمرش مصرف کنید.
همیشه گوشی را بهروز نگه دارید
خیلی از کاربران تصور می کنند آپدیت ها باعث کند شدن گوشی می شوند. درست است که در برخی موارد این احساس پیش می آید، اما دلیلش پیچیده تر از آن است. نسخه های جدید سیستم عامل قابلیت های بیشتری اضافه می کنند که سخت افزار قدیمی تر را بیشتر درگیر می کند. علاوه بر آن، برنامه ها هم با گذر زمان سنگین تر می شوند و همین موضوع باعث می شود حس کنید گوشی کندتر شده است.
با این حال، بهروزرسانی ها بسیار حیاتی هستند. مهم ترین دلیل، بهبود امنیت و رفع باگ های نرم افزاری است. گوشی شما تمام اطلاعات حساس را در خود نگه می دارد؛ از حساب بانکی گرفته تا رمزها و عکس های شخصی. اگر گوشی بهروز نباشد، هکرها راحت تر می توانند به آن نفوذ کنند.
همچنین بهروزرسانی ها ممکن است عملکرد کلی سیستم را بهبود دهند. مخصوصا برای گوشی های قدیمی، نصب آخرین نسخه سیستم عامل می تواند از بروز مشکلات امنیتی جلوگیری کند. همان طور که در رایانه های قدیمی مثل ویندوز XP می بینید، سیستم عامل های بدون پشتیبانی امنیتی خیلی سریع آلوده می شوند.
گوشی را هفته ای یک بار خاموش و روشن کنید
آخرین باری که گوشی خود را ریستارت کردید کی بوده است؟ شاید فقط زمانی که آپدیت نصب کرده بودید. اما بهتر است گوشی را هفته ای یک بار ریستارت کنید. درست مانند رایانه، خاموش و روشن کردن گوشی باعث رفع بسیاری از مشکلات کوچک و بزرگ می شود و حافظه موقت را تازه نگه می دارد.
حتی سازمان امنیت ملی آمریکا (NSA) توصیه کرده است که ریستارت هفتگی می تواند از برخی حملات سایبری جلوگیری کند. این کار تنها دو دقیقه زمان می برد، اما می تواند تاثیر قابل توجهی در روان کار کردن دستگاه داشته باشد.
گوشی را از رطوبت و آب دور نگه دارید
بیشتر گوشی های پرچمدار امروزی در برابر آب مقاوم هستند، اما این مقاومت دائمی نیست. عبارت مقاوم در برابر آب با ضد آب فرق دارد. آب به مرور زمان باعث از بین رفتن چسب ها و درزگیرهایی می شود که داخل گوشی را محافظت می کنند.
بهتر است گوشی را در معرض آب زیاد قرار ندهید، مخصوصا در استخر یا سونا. حتی مواد شوینده، کرم ضد آفتاب و روغن می توانند به درزگیرها آسیب بزنند. اگر زیاد در محیط مرطوب هستید، استفاده از قاب ضد آب بهترین انتخاب است.
تعویض باتری در زمان مناسب
وقتی باتری گوشی به سختی یک روز دوام می آورد، وقت آن است که آن را عوض کنید. تعویض باتری نه تنها باعث افزایش عمر دستگاه می شود، بلکه عملکرد کلی گوشی را هم بهبود می بخشد.
ماجرای معروف Batterygate در آیفون نشان داد که کاهش عملکرد گوشی های قدیمی به دلیل باتری فرسوده بوده، نه تصمیم شرکت برای کند کردن دستگاه. باتری های لیتیومی با گذر زمان هم ظرفیت و هم توان خروجی خود را از دست می دهند و ممکن است باعث خاموشی ناگهانی شوند.
تعویض باتری گوشی قدیمی باعث می شود عملکرد آن تقریبا مثل روز اول شود، با هزینه ای بسیار کمتر از خرید یک گوشی جدید.
پورت شارژ را تمیز نگه دارید
گاهی شارژ نشدن گوشی به خاطر خراب شدن پورت نیست، بلکه به دلیل جمع شدن پرز و گرد و خاک درون آن است. برای تمیز کردن پورت یو اس بی گوشی کافی است گوشی را خاموش کنید و با یک اسپری هوای فشرده یا پمپ باد کوچک داخل پورت را تمیز کنید. اگر ذرات درشت وجود دارد، با یک خلال چوبی یا گوش پاک کن آغشته به الکل صنعتی آن را تمیز کنید.
برای پیشگیری، می توانید از درپوش های سیلیکونی مخصوص پورت USB-C استفاده کنید تا گرد و خاک وارد نشود. این درپوش ها بسیار ارزان و کاربردی هستند.
فضای ذخیره را همیشه کمی خالی بگذارید
گوشی های امروزی از حافظه های سریع NVMe یا UFS استفاده می کنند که مانند حافظه SSD در لپ تاپ ها کار می کند. این نوع حافظه اگر تا آخرین گیگابایت پر شود، عمرش کاهش می یابد. بهتر است همیشه حداقل 20 درصد فضای خالی نگه دارید تا داده ها به طور متعادل در حافظه پخش شوند.
اگر حافظه داخلی کم است، از فضای ابری برای نگهداری عکس و فیلم استفاده کنید. سرویس هایی مثل گوگل درایو و آیکلود این کار را به سادگی انجام می دهند.
نصب سیستم LineageOS برای گوشی های قدیمی
اگر پشتیبانی امنیتی گوشی شما به پایان رسیده اما هنوز سالم است، می توانید از سیستم عامل آزاد LineageOS استفاده کنید. این نسخه از اندروید توسط جامعه کاربری توسعه داده شده و به گوشی های قدیمی جان دوباره می دهد.
LineageOS هنوز از گوشی هایی مثل Google Pixel 1 (عرضه شده در سال 2016) پشتیبانی می کند. این سیستم برای کسانی است که می خواهند دستگاهشان تا سال ها قابل استفاده بماند.
قبل از خرید، میزان تعمیرپذیری گوشی را بررسی کنید
یکی از مهم ترین عوامل در طول عمر گوشی، قابلیت تعمیر آن است. گوشی هایی که تعمیرشان سخت است هزینه بالایی دارند و گاهی اصلا قابل تعمیر نیستند. سایت iFixit برای هر گوشی امتیاز تعمیرپذیری مشخص کرده است. برای مثال، آیفون 16 پرو امتیاز 7 از 10 گرفته، در حالی که گوگل پیکسل 9 پرو فقط 5 گرفته است.
اگر قصد خرید گوشی دارید، حتما این امتیاز را بررسی کنید تا بعدا با هزینه های سنگین تعمیر روبهرو نشوید.
چرا فعلا از گوشی های تاشو دوری کنید
در نهایت اگر می خواهید گوشی شما سال ها عمر کند، از مدل های تاشو دوری کنید. این گوشی ها هنوز در مرحله آزمایشی هستند و مشکلاتی مثل شکنندگی صفحه، گرد و غبار و تعمیر دشوار دارند. حتی بهترین مدل های تاشو بعد از چند هزار بار باز و بسته شدن، دچار ایراد می شوند.
برای دوام بیشتر، فعلا گوشی های کلاسیک اندرویدی انتخاب مطمئن تری هستند، چون هم قابلیت تعمیر بالاتری دارند و هم آزادی بیشتری برای استفاده از سیستم عامل های مختلف به شما می دهند.
در پایان اگر با دقت از گوشی خود مراقبت کنید، آن را درست شارژ کنید، تمیز نگه دارید و بهروزرسانی های لازم را انجام دهید، به راحتی می توانید چند سال بیشتر از آن استفاده کنید بدون اینکه احساس کنید قدیمی شده است. مراقبت از گوشی فقط صرفه جویی در هزینه نیست، بلکه نوعی احترام به محیط زیست و هوشمندی در استفاده از فناوری است.