اپل در کنفرانس توسعهدهندگان سال ۱۴۰۵، تصمیمی گرفت که بسیاری از کاربران آیفون را غافلگیر کرد. برخلاف پیشبینیهای قبلی، خانواده آیفون ۱۱ که در سال ۱۳۹۸ معرفی شده بود همچنان در فهرست دستگاههای دریافتکننده آی او اس ۲۷ باقی ماند. این اتفاق فقط یک بهروزرسانی ساده نیست. در بازاری که بسیاری از گوشیهای اندرویدی پس از چند سال از چرخه پشتیبانی خارج میشوند، ادامه پشتیبانی از یک گوشی ۷ ساله پیام مهمی برای کاربران و البته رقبا دارد.
اما پشت این خبر خوش، واقعیتی وجود دارد که احتمالا بخشی از کاربران آیفون از شنیدن آن چندان خوشحال نخواهند شد. آی او اس ۲۷ باعث میشود آیفونهای قدیمی سریعتر شوند، اما مهمترین قابلیتهای جدید آن فقط روی تعداد محدودی از مدلهای جدید اجرا میشوند.
در ظاهر، اپل عمر آیفون را افزایش داده است. در عمل اما مرز جدیدی میان کاربران آیفون ایجاد شده که این بار نه براساس نسخه سیستمعامل، بلکه براساس قدرت سختافزار و میزان حافظه رم شکل گرفته است.

آی او اس ۲۷ چگونه آیفون های قدیمی را سریع تر میکند؟
اپل اعلام کرده آی او اس ۲۷ شامل تغییرات گستردهای در مدیریت پردازشها و زمانبندی هستههای پردازنده است. این تغییر شاید در نگاه اول چندان هیجانانگیز بهنظر نرسد، اما تاثیر آن در استفاده روزمره کاملا محسوس خواهد بود.
باز شدن سریعتر برنامهها، پردازش بهتر وظایف پسزمینه، سرعت بیشتر جابهجایی میان اپلیکیشنها و کاهش تاخیرهای کوچک سیستم از جمله نتایج این تغییرات هستند.
اپل ادعا میکند اجرای برنامهها تا ۳۰ درصد سریعتر شده است. همچنین تصاویر ثبتشده با دوربین با سرعت بیشتری در گالری بارگذاری میشوند و انتقال فایل از طریق ایردراپ نیز بهبود قابلتوجهی پیدا کرده است.
موضوع مهم اینجاست که این بهینهسازیها فقط به آیفونهای جدید محدود نیستند. کاربران آیفون ۱۱، آیفون ۱۱ پرو، آیفون ۱۱ پرو مکس و آیفون اس ای نسل دوم نیز از این تغییرات بهرهمند خواهند شد.
این رویکرد بخشی از استراتژی بلندمدت اپل محسوب میشود. شرکتی که میخواهد مشتریانش بدانند خرید آیفون یک سرمایهگذاری چندساله است و نه دستگاهی که پس از ۳ یا ۴ سال کنار گذاشته شود.
البته باید میان دریافت بهروزرسانی و دریافت تمام قابلیتها تفاوت قائل شد. دریافت آی او اس ۲۷ به این معنا نیست که همه کاربران تجربهای یکسان خواهند داشت.

چرا همه قابلیت های آی او اس ۲۷ روی تمام آیفون ها اجرا نمیشوند؟
از زمان معرفی اپل اینتلیجنس در سال ۱۴۰۳، مسیر جدیدی در اکوسیستم اپل شکل گرفت. تا پیش از آن، بیشتر قابلیتهای نرمافزاری اپل روی طیف گستردهای از دستگاهها اجرا میشدند. اما هوش مصنوعی معادله را تغییر داد.
مدلهای هوش مصنوعی به منابع پردازشی و حافظه بسیار بیشتری نیاز دارند. بههمین دلیل اپل مجبور شده برخی قابلیتهای جدید را تنها روی سختافزارهای قدرتمندتر ارائه کند.
این اتفاق نخستین بار در خانواده آیفون ۱۵ دیده شد. جایی که تنها نسخههای پرو از قابلیتهای اپل اینتلیجنس پشتیبانی میکردند و مدلهای استاندارد از این قابلیتها محروم بودند.
اکنون همان داستان برای خانواده آیفون ۱۷ نیز تکرار شده است.
برخلاف تصور بسیاری از کاربران، آیفون ۱۷ و آیفون ۱۷ ای با وجود جدید بودن، قادر به اجرای کامل قابلیتهای پیشرفته سیری مبتنی بر هوش مصنوعی نیستند. دلیل این محدودیت به یک قطعه مهم بازمیگردد که اپل معمولا درباره آن صحبت نمیکند.
قابلیتهای جدید سیری به حداقل ۱۲ گیگابایت رم نیاز دارند. در حالی که آیفون ۱۷ و آیفون ۱۷ ای به ۸ گیگابایت رم مجهز شدهاند.
از سوی دیگر آیفون ایر، آیفون ۱۷ پرو و آیفون ۱۷ پرو مکس با تراشه A19 پرو و ۱۲ گیگابایت رم عرضه شدهاند و میتوانند نسخه کامل تجربه آی او اس ۲۷ را ارائه دهند.
این موضوع سوال مهمی ایجاد میکند. آیا اپل عمدا میان مدلهای استاندارد و حرفهای فاصله بیشتری ایجاد کرده است؟
پاسخ احتمالا مثبت است.
آیا خرید آیفون جدید برای آی او اس ۲۷ منطقی است؟
پاسخ برای همه کاربران یکسان نیست.
اگر استفاده اصلی از آیفون شامل پیامرسانی، تماس، شبکههای اجتماعی، عکاسی روزمره و استفاده معمولی باشد، حتی آیفون ۱۱ نیز پس از دریافت آی او اس ۲۷ همچنان عملکرد قابل قبولی خواهد داشت.
اما برای کاربرانی که قصد دارند از نسل جدید قابلیتهای هوش مصنوعی اپل استفاده کنند، شرایط متفاوت است.
سیری جدید تنها یک دستیار صوتی بهبودیافته نیست. اپل در حال تبدیل آن به یک عامل هوشمند شخصی است که میتواند محتوای برنامهها را درک کند، درخواستهای پیچیده را پردازش کند و تعامل عمیقتری با سیستمعامل داشته باشد.
برای اجرای چنین قابلیتهایی، حافظه بیشتر و توان پردازشی بالاتر ضروری است.
در اینجا باید یک سوال صریح مطرح شود.
آیا خرید آیفون ۱۷ استاندارد در سال ۱۴۰۵ تصمیم درستی است؟
با توجه به اطلاعات فعلی، پاسخ چندان روشن نیست.
پرداخت هزینه برای محصولی که بخشی از قابلیتهای اصلی نسل بعدی هوش مصنوعی اپل را دریافت نمیکند، ممکن است در بلندمدت بهترین انتخاب نباشد. مخصوصا زمانی که فاصله قابلیتها میان مدل استاندارد و پرو هر سال بیشتر میشود.
از طرف دیگر، خرید آیفون ۱۷ پرو یا آیفون ایر تنها بهدلیل چند قابلیت هوش مصنوعی نیز برای همه کاربران منطقی نیست. بسیاری از این قابلیتها هنوز در مرحله آزمایشی قرار دارند و میزان استفاده واقعی کاربران از آنها در زندگی روزمره هنوز مشخص نشده است.
آینده آیفون به رم بیشتر وابسته خواهد شد؟
یکی از مهمترین پیامهای آی او اس ۲۷ این است که دوران اهمیت نداشتن حافظه رم در آیفون به پایان رسیده است.
سالها اپل توانست با بهینهسازی نرمافزار، آیفونهایی با رم کمتر را در سطحی مشابه رقبا نگه دارد. اما هوش مصنوعی مولد شرایط را تغییر داده است.
مدلهای زبانی، پردازش محلی دادهها و دستیارهای هوشمند جدید به حافظه بیشتری نیاز دارند. بههمین دلیل انتظار میرود نسلهای آینده آیفون با حداقل ۱۲ گیگابایت رم و شاید حتی بیشتر عرضه شوند.
گزارشهای مختلف نیز نشان میدهند خانواده آیفون ۱۸ و حتی آیفون تاشوی اپل احتمالا از همین مسیر پیروی خواهند کرد.
نکته جالب اینجاست که آی او اس ۲۷ همزمان دو پیام کاملا متفاوت برای کاربران دارد. از یک سو ثابت میکند آیفونهای قدیمی هنوز زنده هستند و میتوانند سالها به دریافت بهروزرسانی ادامه دهند. از سوی دیگر نشان میدهد عصر هوش مصنوعی اپل در حال ایجاد طبقهبندی جدیدی میان کاربران است؛ طبقهبندیای که این بار نه براساس عمر دستگاه، بلکه براساس میزان رم و توان پردازشی شکل میگیرد. اگر این روند ادامه پیدا کند، چند سال آینده ظرفیت حافظه احتمالا به مهمترین مشخصه سختافزاری آیفون تبدیل خواهد شد؛ حتی مهمتر از دوربین یا طراحی ظاهری دستگاه.