چرا هوش مصنوعی باعث یک تغییر نامرئی در مدیریت ریسک شده است؟

گاهی در توسعه نرم افزار، بعضی کارها سال ها در فهرست وظایف باقی می مانند تا اینکه یک تحول فناورانه آن ها را به اولویت اصلی تبدیل می کند.

یادتان هست حدود 15 سال پیش همه به سمت موبایل رفتند؟ ناگهان همه مجبور شدند به مسائلی رسیدگی کنند که باید در عصر وب اپلیکیشن ها به آن فکر می کردند.

تجربه کاربری، تست های جامع، برنامه هایی که واقعا برای هدف مورد نظر مناسب باشند و فقط عملکردی نباشند، همه این ها با ظهور موبایل به نقاط ضعفی تبدیل شدند که سازمان ها مجبور بودند آن ها را جبران کنند. حالا در سال 2025، هوش مصنوعی و پلتفرم های کم کد تغییرات عمیقی در توسعه نرم افزار ایجاد کرده اند.

تمرکز زدایی در توسعه نرم افزار

شیوه ای که شرکت ها فناوری را برای استفاده داخلی یا بیرونی توسعه می دهند و ارائه می کنند، در حال تغییر است. زمانی توسعه فناوری توسط تیم فناوری اطلاعات به شکل متمرکز مدیریت می شد، اما حالا پلتفرم های بدون کد و ابزارهای هوش مصنوعی باعث شده اند توسعه نرم افزار به تیم هایی در بخش های مختلف سازمان واگذار شود.

این اتفاق از بسیاری جهات هیجان انگیز است، چون توسعه دهنده ها می توانند با نیازهای کسب و کار هماهنگ تر عمل کنند و مستقیما با کسانی که بیشتر از همه با نیازهای مشتریان، کارمندان و شرکا آشنا هستند همکاری کنند. اما همزمان این تغییر رابطه سازمان با ریسک را هم دگرگون می کند. در گذشته، متخصصان فناوری اطلاعات که توسعه را هدایت می کردند، نگاهی جامع به دغدغه های امنیتی، ریسک ها و الزامات انطباقی کل سازمان داشتند.

اما حالا توسعه دهندگان توزیع شده روی بخش های کوچکتری از پروژه کار می کنند و هر بخش، سوالات خاص خودش را درباره مدیریت ریسک و راهبری دارد. حالا شرکت ها باید هم ریسک ناشی از این تمرکز زدایی را مدیریت کنند و هم فرصت های ناشی از آن را بپذیرند.

عصر راهبری سازگار شونده

در دوران توسعه توزیع شده، ریسک موضوعی پیچیده تر شده است. راهبری و ریسک در هر بخشی از کسب و کار معنای متفاوتی دارد. مثلا این که یک برنامه برای مشتریان است یا خیر، حساسیت داده ها و نحوه ذخیره سازی آن و ملاحظات مربوط به حریم خصوصی، در هر سناریو متفاوت خواهد بود.

مثلا ارائه یک قابلیت موبایل برای بانکداری می تواند سوالات زیادی ایجاد کند. اطلاعات مشتریان کجا و چگونه ذخیره می شود؟ چه کسانی به آن دسترسی دارند؟ چه بخشی در اختیار مشتریان قرار می گیرد و چه بخشی در اختیار کارمندان است؟ با این حجم از مسائل به هم مرتبط، خیلی راحت ممکن است نکته ای مهم از دید حریم خصوصی، امنیت یا مقررات جا بماند.

پس لازم است هر تیم توسعه دهنده بتواند پیامدهای ریسک و انطباق فعالیت هایش را به خوبی درک کند.

این موضوع باعث ایجاد نقش جدیدی برای مدیران ریسک و کارشناسان انطباق شده است. این افراد دیگر نباید فقط در مرکز سازمان باشند، بلکه باید در تیم های چندرشته ای فناوری در بخش های مختلف سازمان که گاهی به آن ها “تیم های ترکیبی” یا Fusion Teams گفته می شود، حضور داشته باشند. در اینجا، آن ها در خط مقدم مدیریت ریسک قرار می گیرند و با راهنمایی و نظارت مناسب، تیم های توسعه را توانمند می کنند.

هوشمندترین سازمان ها به سمت مدل راهبری سازگار شونده حرکت کرده اند: مدیریت ریسکی که متناسب با هر موقعیت باشد و بین نوآوری و انطباق توازن ایجاد کند. در این نقطه است که تیم های ترکیبی بهترین عملکرد را نشان می دهند. وقتی گروهی از کارشناسان کسب و کار، توسعه دهنده ها و متخصصان تجربه کاربری کنار هم قرار می گیرند، بهتر می توانند تاثیرات ریسک و انطباق را بفهمند و به شکل پیشگیرانه از سازمان محافظت کنند.

تغییر به سمت فناوری غیرمتمرکز چیز جدیدی نیست. اما پلتفرم های کم کد و هوش مصنوعی باعث شده اند همزمان مدل مدیریت ریسک و انطباق هم تغییر کند. شاید این تغییر خیلی آشکار نباشد، اما نتایج آن بسیار مهم خواهد بود.

این نکته اهمیت دارد که همه بتوانند با عصر راهبری سازگار شونده همراه شوند تا توسعه توزیع شده بتواند وعده هایش را بدون به خطر انداختن سازمان، عملی کند.