چگونه سلول‌های ایمنی برای مدتی طولانی بیماری‌ها را به خاطر می‌سپارند؟

به خاطر آوردن صورت‌های سی سال پیش برای بسیاری از ما چالش برانگیز است. اما سلول‌های سیستم ایمنی بدن ما بخوبی می‌توانند دشمنان قدیمی خود را به یاد بیاورند و تاکنون ما از راز این توانایی آنها بی‌خبر بودیم.

یک پژوهش جدید، به مطالعه جزئیات رازآلود موجود در بدنمان پرداخته تا دریابد بدن برای به خاطر سپردن پاتوژن‌ها چه مراحلی را پشت سر می‌گذارد، در نهایت متوجه می‌شویم که سلول‌های ایمنی بدن ما طی چه مراحلی، خاطرات جنگ‌های پیشین خود را حفظ می‌کنند.

دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا در برکلی از ایزوتوپ هیدروژن برای تعیین (برچسب زنی) گلبول‌های سفید داوطلب خون استفاده کرده و ویروس منتخب خاصی را از زمان عفونت تا نابودی آن دنبال کردند تا از مراحل قابل توجه فرایند ایمنی مطلع شده و آن را ثبت کنند.

سلول‌های ایمنی چگونه برای مدتی طولانی بیماری‌ها را به خاطر می‌سپارند؟

اطلاعات و تصویر بزرگ ما از ایمنی انطباقی و توانایی ما برای به خاطر آوردن و حذف پاتوژن‌های خاص، به تدریج در طی قرن گذشته شکل گرفته است.

سلول‌های ایمنی B و T

ما انواع مختلفی از گلبول‌های سفید خون داریم که در شناسایی و از بین بردن سلول‌های مهاجم نقش دارند. یکی از این گلبول‌ها سلول‌های B هستند؛ این سلول‌ها برای برچسب زدن به مهاجمان، آنتی‌بادی‌هایی را ایجاد و ترشح می‌کنند؛ سلول‌های T هم دسته‌ای از کارهای مربوط به ایمنی مانند تشخیص مهاجمان خارجی را انجام می‌دهند.

هر دو شامل انواع سلول‌هایی هستند که به عنوان مورخان سلولی عمل کرده و بقایای جنگ‌های پیشین خود را همچون جانبازان جنگی حفظ می‌کنند.

دقیقا در جایی که سلول‌های ایمنی کار شناسایی و سپس ثبت این وقایع را انجام می‌دهند – حداقل در سطح شیمیایی – داستان مبهم می‌شود.

سلول‌های ایمنی چگونه برای مدتی طولانی بیماری‌ها را به خاطر می‌سپارند؟
سلول‌های ایمنی چگونه برای مدتی طولانی بیماری‌ها را به خاطر می‌سپارند؟

مارک هلرستین، مولف ارشد و متخصص تغذیه از دانشگاه برکلی عنوان می‌کند “این مطالعه سوالاتی اساسی در مورد منبع و طول عمر حافظه سلول‌های CD8+T بدن انسان که بعد از عفونت حاد ایجاد می‌شوند را در نظر گرفته است”.

سلول‌های سیتوتوکسیک CD8+T نوعی قاتلان سلولی هستند که در غده طیموس بدن ایجاد می‌شوند تا قبل از آزاد شدن برای تشخیص دشمنان ناآشنا (مانند سلول‌های سرطانی، باکتریایی یا سلول‌های آلوده به ویروس)، سلول‌های آشنا را شناسایی کنند.

بدن برای یافتن سلول‌های آشنا، سلول‌های ویژه T را تشویق می‌کند تا تکثیر شوند. این ارتش کوچک موادی شیمیایی به سوی سلول‌های دشمن می‌فرستند در غشای آنها حفره‌هایی ایجاد کرده و آنها را از بین می‌برند.

با این حال همه سلول‌های سیتوتوکسیک T به میدان جنگ نمی‌روند تا در راه نابودی دشمن مرگی باشکوه داشته باشند. برخی از آنها در اطراف موضع خطر می‌مانند و مسئول حملات سریعتری برای بازگشت تومورها یا پاتوژن‌های شناسایی شده هستند.

برای رسیدن به انتهای این فرایند، محققان به ۴۰ داوطلب، آب حاوی دوتروم را به جای هیدروژن استاندارد دادند و همه سلول‌های جدیدی را که در فواصل مختلف در بدن تولید شدند را نشانه گذاری کردند. آنها سپس داوطلبان را با واکسنی حاوی ویروس تب زرد واکسینه کردند – ویروسی که داوطلبان نباید در محیط خانه خود با آن مواجه شوند.

محققان با استفاده از سلول‌های CD8+T که هم‌اکنون قابل شناسایی هستند، قادر به دنبال کردن سلول‌ها در طی ماه‌های بعدی شدند و به این ترتیب متوجه شدند که تعداد و مواد شیمیایی آنها چگونه تغییر پیدا می‌کند.

آنها کشف کردند که بعد از واکنش اولیه به واکسن، استخری از سلول‌های حافظه شکل می‌گیرد. این سلول‌ها بیشتر ظاهر و رفتاری شبیه سلول‌های سیتوتوکسیک T دارند، با یک تفاوت، ژن آنها به صورت وراژنی با خاطرات جنگ برچسب خورده‌اند.

به گفته هلرستین “این سلول‌ها مانند کهنه سربازانی هستند که در خون و بافت‌های میدانی که در آن جنگیده‌اند استقرار یافته‌اند و منتظر ظهور ویروس‌های تب زرد هستند”.

سلول‌های ایمنی چگونه برای مدتی طولانی بیماری‌ها را به خاطر می‌سپارند؟
سلول‌های ایمنی چگونه برای مدتی طولانی بیماری‌ها را به خاطر می‌سپارند؟

“آنها بی‌سروصدا و در لباس سربازانی تازه استراحت می‌کنند، اما عمیقا باتجربه هستند و آماده‌ کارزار، تکثیر و حمله‌ای بی‌رحمانه برای بازگشت مهاجمانی هستند که قبلا با آنها مبارزه کرده‌اند”.

این حالت خاموشی، راز موفقیت آنها است، و به آنها اجازه می‌دهد تا بی‌سروصدا در میدان حضور داشته باشند و آماده تغییر وضعیت و حمله در زمانی هستند که پاتوژن‌های آشنا باز می‌گردند.

به طور متوسط، سلول‌های T حدود ۳۰ روز عمر می‌کنند، این یعنی بعد از یک ماه، بیشتر گلبول‌های سفید می‌میرند. این سلول‌های مخفی T متوسط عمر ۴۵۰ روزه دارند، این یعنی برخی از آنها می‌توانند سالها در آن موقعیت بمانند.

هر چه بیشتر درباره سیستم حافظه سلول‌های ایمنی خود بدانیم، بهتر می‌توانیم از آن به نفع خود بهره ببریم.

هلرستین می‌گوید “درک مبانی حافظه موثر بلند مدت سلول‌های ایمنی ممکن است به دانشمندان کمک کند تا واکسن‌های بهتری ایجاد کنند، تفاوت بین بیماری‌ها را درک کرده و کیفیت واکنش‌های ایمنی افراد را تشخیص دهند.”

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.